Page image — the source of record
Machine transcription
(۱۳۷)
یوچیها در مسکن اسکائیها در حوزه سردریا و قبایل مختلف اسکائی به جنوب
رود «وی» با آمو منتشر شده بودند بیشتر متذکر شدیم که پادشاه «ووسونها»
در جنگ یوچیها کشته شد پسر این شاه را طوریکه «ربسن» در کمبریج هشتری
آف اندیا میگوید قبایل هن نزد خود نگاه کرده و وقتیکه بزرگ شد درمیان
قبایل خودش پادشاه ساختند این شاه بکمك هنهای محافظ و معاون خود به یوچیها
حمله برده و آنها را به اراضی جنوب رودخانه وی یا اکسوس یا آمو درباراندند.
تاهیا: پیش از اینکه اسکائی و توده مترا که یوچی به اصطلاح چینیها
از رودخانه «وی» عبور کنند میخواهیم پاره معلوماتی راجع به صفحات شمال
هندوکش و قسمتی از باشندگان آن بدهیم زیرا قراریکه گفتیم معاصر همین
زمان ایلچی چین «چانك کین» در ۱۳۸ ق. م تا کنار رود آمو نزد یوچیها
آمده، معلومات خوبی از نقطه نظر جغرافیا و تاریخ داده است چانك کین
اولین مسافر چین است که به اصطلاح خودش معلوماتی راجع به «ممالك غربی»
به دربار چین برده و یادداشتهای او چندی بعد از خودش جزو
ماخذ چین يك دفعه در سال ۹۱ ق. م در نگارشات مورخ چین
موسوم به «سو ـ ما ـ تسین Seu-ma-Tsien» و بار دیگر در سالنامههای
دودمان «هان» گرفته شده که تحریر آن در ۲۴ مسیحی تمام گردیده است ممالك
غربی» او تا اندازه زیاد خاكهای آریانا را در بر میگیرد و اینجا اول از «تاهیا»
یعنی باختر و قدری پایانتر از قلمرو «کیـ ین» یعنی حوزۀ ارغنداب و اراکوزی
که با سیر مسافرت اسکائیها بیشتر ربط دارد کمی صحبت میکنیم.
ماخذ فوق الذکر چین رودخانۀ اکسوس یا آمو دریا را
بنام مخصوص «وی» یاد کردهاند و قراریکه موسیو «کریشمن» یمن یادداشت
داده است اسم «وی» مخصوصاً از سرچشمه تا آن قسمت جریان رودخانه را در بر
میگرفت که سرحد شمالی موجودۀ افغانستان را تشکیل داده است.
اراضی جنوب رودخانۀ وی نزد چینیها بنام تاهیا یاد شده و این تاهیا
از حدود سرچشمۀ رودخانه تا جائیکه سرحد موجودۀ شمال افغانستان را تشکیل
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.