Page 583

(۳۸) نقطه ئی که در سر سه راه مهم واقع شده باشد غیر از کاپیسا نیست که راه باختر وهند و اراکوزی از راه کابل در آن یکجا میشود . علاوه برین چیز دیگری که از وجود «هکات» در دست «زوس» معلوم میشود این است که «زوس» در زمان یونانی ها رب النوع کاپیسا بوده و بهمین مناسبت روی مسکوکاتی که در اینجا به ضرب رسیده نقش میباشد . پس پانطالئون و اګاتوکلس یکی بعد دیگر امیر علاقهٔ پارو پامیزادی بوده و مرکز قلمرو آنها همین کاپیسا بود . علاوه برین وجود رب النوع «هکات» بعضی روشنی های دیګری هم در مسکوکات مسی «پانطالئون» و اکاتوکلس می اندازد، روی مسکوکات نیکلی و مسکوکات مدور مسی «دیونیزوس» (رب النوع انګور و شراب) به قیافهٔ جوان و بصورت نیم تنه بطرف راسته و هیکل پلنګی بطرف چپهٔ آن نمایش یافته ، چون مضمون این سکه ها بيك زبان است معلوم میشود که مخصوص یونانی های آریانا بوده و شکل «دیونیزوس» آن طوریکه بعضی ها ګمان میکنند به «شیوای» هندی رابطهٔ نداشته و صدفیصد دیونیزوس یونانی رب النوع شراب و انگور است (۱). بر عکس مسکوکات مربع مسی که به دو زبان بضرب رسیده و مخصوص هند بوده در يك طرف خود دختر رقاصه هندی را بلباس هندی نشان میدهد که در دست خود ګلی گرفته است و بطرف چپ آن همان پلنګ میباشد اګر چه شیر عموماً در سکه های تاکزیلا دیده شد و بعضی ها ګمان کرده اند که پلنګ سکه های فوق الذکر هم در حقیقت همین شیر بوده و در نتیجه ضرب سکه را به تاکزیلا نسبت داده اند ولی همان طوریکه «زوس - هکات» شهر مخصوصی از خود داشته که در کاپیسا واقع بود تصویر «دیونیزوس» هم به شهر معینی دلالت میکند که عبارت از «نکاراها را» یا «هده» امروزه است که «بطلیموس» آن را (۱) مدام نیله کوك آمریکائی به این عقیده است که «دیونی زوس» رب النوع شهر «نیسا» یا «نیسه» بود و این نام یونانی یکی از شهرهائی است که در بګرام موجوده وقوع داشت .