Page 57

(٣٦) بطرف جنوب به سغد و باختر منتشر شده اند و باختر مهد پرورش وکانون تهذیب و مرکز مملکت داری ایشان بشمار میرفت . باشتهادت منابع خودشان «آریا» Arya همین کتله را گویند که در باختر هزاران سال پرورش یافته و به تدریج در دیگر نقاط آریانا پراگنده شده، حصه ئی هم از انجا به خاک های ممالک مجاور انتشار یافت . اگر چه تنها کلمه «آریا» هم این دسته را از سایر موج های هندو اروپائی مجزا میکند ولی برای اینکه مغالطه پیش نشود میتوان آنها را بنام «کتله آریائی باختر» خواند. معنی کلمه آریا : آریا از نقطه نظر دیانت به معنی پرستنده، معتقد، قربانی دهنده آمده و مفهوم اصطلاحی اولیه وقدیم آن نجیب، شریف، بادار، آقا مالک، اختیار دار است و با کثرت استعمال در موارد مختلف یکعده صفات دیگر از قبیل جوانمردی، مهمان نوازی، رشادت، دلاوری، وطن دوستی، جنگجوئی و غیره بدان پیوست گردید. و در هر کدام ازین صفات مفهوم نجابت هم آهنگی دارد. فراموش نشود که این کلمه مفهوم اجتماعی و سیاسی بزرگی هم دارد. زمانیکه آریا ها به دو طرفه هندوکش اقامت داشتند دانایان آنها برای تمیز خود از بیگانگان و از سایر شاخه های همنژادان خود به این فکر افتادند که برای قبایل خود ولو هر قدر متعدد هم باشند نام واحدی وضع کنند تا از تفرقه برکنار بمانند و به هم متحد باشند، برای این مقصد نام «آریا» بمیان آمد و بر همه یکسان اطلاق میشد. طبیعی این نام با مهاجرین آریائی به هند هم انتشار یافت ولی در مفهوم آن به تدریج تغیرات پیش شد. برای اینکه آریا ها با بومیان هندی مخلوط نشوند طبقات اجتماعی پیدا شد که عبارت از «کشاتریا»، «برهمانا»، «ویسیا» و «سودرا» میباشد. اولی برنجبای جنگجو دومی بر روحانیون سومی براهل حرفه و پیشه