{"book":"adl0967","page":57,"text":"(٣٦)\nبطرف جنوب به سغد و باختر منتشر شده اند و باختر مهد پرورش وکانون تهذیب\nو مرکز مملکت داری ایشان بشمار میرفت . باشتهادت منابع خودشان\n«آریا» Arya همین کتله را گویند که در باختر هزاران سال\nپرورش یافته و به تدریج در دیگر نقاط آریانا پراگنده شده، حصه ئی هم\nاز انجا به خاک های ممالک مجاور انتشار یافت . اگر چه تنها کلمه\n«آریا» هم این دسته را از سایر موج های هندو اروپائی مجزا میکند ولی\nبرای اینکه مغالطه پیش نشود میتوان آنها را بنام «کتله آریائی باختر» خواند.\nمعنی کلمه آریا : آریا از نقطه نظر دیانت به معنی پرستنده، معتقد، قربانی\nدهنده آمده و مفهوم اصطلاحی اولیه وقدیم آن نجیب، شریف، بادار، آقا\nمالک، اختیار دار است و با کثرت استعمال در موارد مختلف یکعده صفات\nدیگر از قبیل جوانمردی، مهمان نوازی، رشادت، دلاوری، وطن دوستی،\nجنگجوئی و غیره بدان پیوست گردید. و در هر کدام ازین صفات مفهوم نجابت\nهم آهنگی دارد. فراموش نشود که این کلمه مفهوم اجتماعی و سیاسی بزرگی\nهم دارد. زمانیکه آریا ها به دو طرفه هندوکش اقامت داشتند دانایان آنها برای\nتمیز خود از بیگانگان و از سایر شاخه های همنژادان خود به این فکر افتادند\nکه برای قبایل خود ولو هر قدر متعدد هم باشند نام واحدی وضع کنند تا از تفرقه\nبرکنار بمانند و به هم متحد باشند، برای این مقصد نام «آریا» بمیان آمد و بر همه\nیکسان اطلاق میشد.\nطبیعی این نام با مهاجرین آریائی به هند هم انتشار یافت ولی در مفهوم آن\nبه تدریج تغیرات پیش شد. برای اینکه آریا ها با بومیان هندی مخلوط نشوند\nطبقات اجتماعی پیدا شد که عبارت از «کشاتریا»، «برهمانا»، «ویسیا» و «سودرا»\nمیباشد. اولی برنجبای جنگجو دومی بر روحانیون سومی براهل حرفه و پیشه","chars":1452,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00057.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/57","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/57","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}