Page 398

(۳۷۷) برنوف ( M.Burnouf) این دریا را عبارت از ارا کوتس دانسته وا صطلا ح ارا کوتی را برای آن از زند پیدا میکند که این کلمه زندی در سنسکرت از سرا سواتی Saraswati نمایندگی می نماید و معنی آن بمفهوم عمومی دریائیست که ارتباطی با کدام غدیر نداشته باشد (۱). اما از نظریات خود واسن ظا هر می گردد که دریای ارا کهوزی عبارت از رود ارغنداب است که بنام رود تر نک Turnuk از جوار غزنی سرچشمه گرفته از بین غدیر کوچکی گذشته به ارغنداب می ریزد . زیرا ارغنداب یاار کنداب بحیث دریای ارا کهوزیا بیشتر تثبیت میشود. ولی معلومات خصوصی و مکملی راجع بسمت جریان و سرچشمۀ دریای ارا کوتس در دست نیست. معروف ترین شهرهای ارا کهوزیا که بطلیموس از آن ذکر نموده عبارت انداز: آزولا Azola ، فوکلیس Phoklis ، اسکندریه، ارا کوتس Arachotus ایسیدور چند شهر دیگر ذیل را نیز علاوه میکند : بیوت Bitit ، فرساک Pharsag ، کروشاد Chorochad ، دیمتریاس Dematrias ، والکزا ندروپولیس که پایتخت ولایت بوده و در کنار رود ارا کوتس یعنی ارغنداب وقوع داشت. کننگهم آزولا یاوزولا Ozola را عبارت از گذر Guzar یا گذارستان واقع در هلمند علیا می داند. و فوکلیس امکان دارد که عبارت از قلات غلزائی کنار رود ترنك بین غزنی و قندهار و یا خود غزنی باشد، کننگهم آنرا با دمیتریاس یکی می داند اسکندریه عبارت از شهر قندهار و ممکن با فرساگ هم تطبیق شود . ارا کوتس مرکز ناحیۀ کنار رودار کوتس (ارغنداب) بوده وقعیت آن قرار گفتۀ استرابو ۲۳۰ میل انگلیسی از نقطه ایست که سه راه در شمال اورتسپانا Ortospana بهم یکجا میشوند. بیوت یا بیت (Biut) عبارت از بیجس Bigis یا « بست» باشد(۲) (۱) آریانا آنتیکوا فصل سوم. (۲) شماره ۹ سال ۹ آئینه عرفان مقالۀ شهرهای قدیم آریانا.