Page 332

(۳۱۱) از روی یشت پنجم اوستا معلوم میشود که اناهیتا بحیث ربة النوع آب ورود خانه امو در زمان زرتشتر باشکل واندام وضعیت معینی که پایان شرح میدهیم در خاطرها ترسیم شده بود. اوستا ازین زنی یاربة النوع طوری صحبت میکند که کمی قیافه وصورت شخص زنده ویا هیکل مجسمه ئی را تعریف کند علاوه برین همین پشت ه که وقف ستایش «اناهیتا» شده قسمت تاریخی هم دارد و آن عبارت ازین است که نه تنها از «یاها» گرفته به بعد تمام پادشاهان و پهلوانان آریانا از او استعانت خواسته و بنام او قربانی تقدیم کرده اند بلکه «اهورا مزدا» وزرتشتر همه از او استمداد کرده اند وازین مسئله و ازین یشت و از سائر قسمت های اوستا واضح معلوم میشود که «اناهیتا» یکی از ربة الانواع قدیم باختری است که پیش از عصر اوستا و وید مجسمه های آن در دوره های قبل التاریخ کشور ما هم از حوزه اندوس (سند) واکسوس (امو دریا) کشف شده و در اراضی غربی آسیا از سوز و عیلام و بین النهرین و آسیای صغیر و فلسطین و قبرس و بلقان و مصر هم بدست آمده است و معلوم میشود که در دوره کلکولی تیک از سواحل سند تا وادی نیل وشرق مدیترانه آنرا می شناختند. مجسمه های او عموماً بشکل زن و نیم تنه است و مدققین معمولاً درین وقت ها او را «مادر کبیر» یا ربة النوع مادر خوانده اند و چون او را ربة النوع زمين وقوة نامية آن میدانستند نیم تنه نمایش میدادند زیرا تصور میکردند که مناصفه بدن او زیر زمین است . مجسمه های او در خاک های آریانا از وادی سند (موهنجو دیرو) وکدوزریا (بلوچستان) و باختر (خرابه های شهر بانو ۱۸ کیلومتری شمال تاشقرغان) از گل پخته بدست آمده است. (۱) (۱) سرجان مارشال که در موهنجودیرو وهریه بلوچستان درزمینه قبل التاريخ حفريات نموده به این عقیده است که از روی کشف مجسمه این ربته النوع از سند تا نیل، معلوم میشود که پرستش آن در عصر كلكولى تيك تمام این ساحه وسیع را فرا گرفته بود .