Page 301

( ۲۸۰ ) «هیر کانیا» قریب است آنجا را عبارت از « هیر کانیا» یا گرگان دانسته اند که داخل قلمرو آریانای قدیم است ویکی از ولایات غربی آن بشمار میرفت . (۱) (۱۰) هری ویتی: دهمین قطعۀ زمین اعلای اوستائی خطۀ زیبای«هری ویتی» یعنی حوزۀ شاداب ارغنداب بود که در اوستا بصفت «قشنگ وزیبا» یاد شده. آنچه اهریمن در اینجا رواج داد در دادن مرده بود . (۱۱) ای تومنت : یازدهمین قطعۀ خاک اوستائی سرزمین قشنگ وبا افتخار «ای تومنت» است که عبارت از وادی حاصل خیز هیرمند وسیستان میباشد . اهریمن در اینجا جادو وجادوگری را شیوع داد . رود خانۀ خروشان هیرمند یا معاونین آن در فقرۀ ۶۷ زمیادیشت ذکر شده و راجع به خود هیرمند چنین تصریح شده که امواج کف آلود آن تمام مصیبت ها را می برد . (۱۲) را گایا ره گه : دوازدهمین زمین اوستائی «را گا» یا «ره گه»است که آنرا عبارت از «ری» میدانند . اوستا می نویسد که اهالی آن مر کب از سه نژاد بود و آنرا سه طبقۀ اجتماعی ، روحانیون ، جنگجویان ، دهاقین تعبیر کرده اند . اهریمن در اینجا بی اعتمادی را بمیان آورد.«راغ» بدخشان چه من حیث شباهت نام و چه به مناسبت پیوستگی به دیگر علاقه های اوستائی مثل آریانا ویجه ، بخدی سغده و چه از نقطۀ نظر زیبائی و سرسبزی بیشتر به «را گا» اوستائی مطابقت میکند « راغه» در پښتو به معنی دشت پر از گیاه و سر سبز میباشد وعموماً مورد استعمال است و بصورت خصوصی لغت قبايل مالدار افغان میبا شد (۲) . (۱) چندر اداس در اثر خود (رگ وديك انديا) صفحۀ (۱۷۳) آنرا قندهار تعبیر میکند (۲) نا گفته نماند که اگر (ری) آنرا بخوانند باز هم جزو آخرین نقاط سرحدی غربی آریانای قدیم خواهد بود و از آن بیرون شده نمیتواند زیرا طوریکه «بارتولد» حدود غربی آریانای متذکره « اراتوس تنس» و « استرابو» را شرح میدهد خط سرحد غربی آنرا از طهران امروزی میگذراند (صفحۀ ۲۱ ایران بارتولد ترجمۀ انگلیسی «نریمان») .