{"book":"adl0967","page":301,"text":"( ۲۸۰ )\n\n«هیر کانیا» قریب است آنجا را عبارت از « هیر کانیا» یا گرگان دانسته اند که\nداخل قلمرو آریانای قدیم است ویکی از ولایات غربی آن بشمار میرفت . (۱)\n(۱۰) هری ویتی: دهمین قطعۀ زمین اعلای اوستائی خطۀ زیبای«هری ویتی»\nیعنی حوزۀ شاداب ارغنداب بود که در اوستا بصفت «قشنگ وزیبا» یاد شده.\nآنچه اهریمن در اینجا رواج داد در دادن مرده بود .\n(۱۱) ای تومنت : یازدهمین قطعۀ خاک اوستائی سرزمین قشنگ وبا افتخار\n«ای تومنت» است که عبارت از وادی حاصل خیز هیرمند وسیستان میباشد .\nاهریمن در اینجا جادو وجادوگری را شیوع داد . رود خانۀ خروشان هیرمند\nیا معاونین آن در فقرۀ ۶۷ زمیادیشت ذکر شده و راجع به خود هیرمند چنین\nتصریح شده که امواج کف آلود آن تمام مصیبت ها را می برد .\n(۱۲) را گایا ره گه : دوازدهمین زمین اوستائی «را گا» یا «ره گه»است\nکه آنرا عبارت از «ری» میدانند . اوستا می نویسد که اهالی آن مر کب از\nسه نژاد بود و آنرا سه طبقۀ اجتماعی ، روحانیون ، جنگجویان ، دهاقین تعبیر\nکرده اند . اهریمن در اینجا بی اعتمادی را بمیان آورد.«راغ» بدخشان چه\nمن حیث شباهت نام و چه به مناسبت پیوستگی به دیگر علاقه های اوستائی مثل\nآریانا ویجه ، بخدی سغده و چه از نقطۀ نظر زیبائی و سرسبزی بیشتر به «را گا»\nاوستائی مطابقت میکند « راغه» در پښتو به معنی دشت پر از گیاه و سر سبز\nمیباشد وعموماً مورد استعمال است و بصورت خصوصی لغت قبايل مالدار\nافغان میبا شد (۲) .\n\n(۱) چندر اداس در اثر خود (رگ وديك انديا) صفحۀ (۱۷۳) آنرا قندهار تعبیر میکند\n(۲) نا گفته نماند که اگر (ری) آنرا بخوانند باز هم جزو آخرین نقاط سرحدی غربی\nآریانای قدیم خواهد بود و از آن بیرون شده نمیتواند زیرا طوریکه «بارتولد» حدود غربی\nآریانای متذکره « اراتوس تنس» و « استرابو» را شرح میدهد خط سرحد غربی آنرا از\nطهران امروزی میگذراند (صفحۀ ۲۱ ایران بارتولد ترجمۀ انگلیسی «نریمان») .","chars":1605,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00301.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/301","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/301","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}