Page 283

(٢٦٢) آنرا شرح خواهیم داد و عبارت از سرزمین مستعد آریانا میباشد قرن های متوالی پشت هم سلسله وار سلطنت کردند. اساس سلطنت، حکومت و حکمفرمائی کاملهٔ آریائی باختری بدست ایشان گذاشته شد، شالوده داد و عدل و انصاف را ایشان گذاشتند و تهذاب مدنیت و کلتور و تهذیب صاف و بی آلایش آریائی را ایشان در آریانا استوار کردند. بالاخره او ستاو زرتشتر بلخی در عصر آخرین پادشاهان همین سلسله در بلخ ظهور کرد و با پشتیبانی و حمایت و نیروی جنگی آنها تهذیب اوستائی باختری در خارج سرحدات آریا نا چه بطرف شمال و چه بطرف غرب منتشر شد، توریا ها یا آریاهای بدوی شمال اکسوس حوزهٔ سردربا و اقوام مغلی همجوار آنها و سامی ها و عناصر غیر آریائی مازندران و تبرستان و دیگر مخالفینی که میخواستند سربلند کنند و به سرزمین آریا نا و تهذیب و تمدن آریائی صدمه وارد نمایند همه در اثر سیاست عاقلانه و اقدامات جنگی آنها منکوب و مغلوب شدند و فتوحات درخشانی در هر طرف نصیب آنها شد و قلمرو آنها به امپراطوری مبدل گردید چنانچه اوستا اکثر پادشاهان پارا داتا و کاوی را پادشاه 'هفت کشور' میخواند. اگرچه این اصطلاح را بعضی ها دنیای معلوم آنوقت میخوانند و در نتیجه پادشاهانی را که بر 'هفت کشور' سلطنت کرده اند 'پادشاهان دنیا' خوانده اند ولی مقصد واقعی آن عبارت از امپراطوری های آنها است که دامنهٔ آن خارج خاك آریانا انبساط یافته بود. با کشور کشائی های ویشتاسپه و پسرش 'سپنتو داتا' و دیگر پسران ویشتاسپه که اوستا طبعی از آنها اسم نمی برد زیرا جزء واقعات تازه است آئین و کیش اوستائی، ارباب انواع اوستائی و قدیم تر عصر ویدی و حتی قبل التاریخی که در اوستا تاثیر افکنده بودند و دیگر مقررات و اصولات مدنی و تهذیبی آریا نا به چهار گرد افق مخصوص بطرف شمال و غرب انتشار یافت. با تجاوزات آشوری ها بطرف شرق در خاك های مدیا و فارس و از آنهم موقتاً پیشتر