Page 271

(٢٥٠) وروی هم رفته از روی اسم میتوان او را «صاحب اسپان تندرو» خواند. دیونکر جرمنی مبنی بر مطالعات اوستا «سلسله نسب «اروت اسپه» را به منوچیترا (منوچهر) «ایریو» (ایرج) می‌رساند. اوستا از او و کذارشات سلطنتش چیز زیاد نمیگوید بلکه بیشتر بواسطۀ پسرش «ویست اسپه» شهرت یافته است (۱). اروت اسپه دو پسر داشت یکی «ویست اسپه» و دیگری «زری واری» Zarivari . از روی داستان‌های تازه تر معلوم میشود که «لهر اسپه» آبادی‌های زیادی در باختر نموده بود . (۲) ویست اسپه (کشتاسپه) : بعد از «اروت اسپه» (لهر اسپه) پسرش «ویست اسپه» که او را در داستان های جدید «کشتاسپه» یا «گشتاسپ» گویند برتخت بخدی نشست. ویست اسپه شخص قوی و دلاور بود و پادشاه نیرومند و جنگجوئی بشمار میرفت . چیزیکه اسباب افتخار و در عین زمان موجب شهرت او در دوره زمامداری اش گردیده است این است که «زرتشترسپنتمان» موسس آئین زرتشتری و اوستا در عصر او در باختر بمیان آمده است. چون ارتباط و تعلق بین زراتشترا و «ویست اسپه» یکی از موضوعات مهم تاریخ دوره اوستائی کشور ما است و بعد از دوره اوستا منابع عصر اسلامی هم از انها صحبت کرده و مدققین برای تعین و تثبیت واقعات متذکره اوستا در زمان و مکان در اطراف آن تحقیقات زیاد نموده اند اول از همه به شهادت متن اوستا آنرا شرح میدهیم . تعلقات زراتشترا و ویست اسپه و ملکه هو تاوسا Hutaosa در ابان یشت و گوش یشت ذکر شده . زراتشترا در ابان یشت فقره ١٠٥ گوید: «ای اروی سورا انا هیتای خوب ! به من مساعدت کن که کاوی و یشتاسپه دلاور پسر اروت اسپه را به آن وادار ساخته بتوانم که بر اساس آئین فکر کند» (۱) ابان یشت فقره ١٠٥ (۲) قرار نسخه اوستائی که بزبان پهلوی از سمرقند بدست آمده شهر قاین را هم لهراسپه بنانهاده است .