Page 258

( ۲۳۷ ) تذکار دو مطلب بدست می آید یکی اینکه کلمهٔ کاوی و کوی و کاوی از عصر ویدی باینطرف در ادب و زبان و عنعنات کشور ما داخل است و دوم اینکه معنی آن که دانا و دانائی می‌باشد از اوائل ظهور آن نزد ما روشن میگردد. «اوسائی» که در سرود ویدی به این صفت یادشده یکی از ریشی‌های دانا و دانشور کشور ما بود و چون در عصر ویدی خانواده‌ها اسمای خانوادگی برای خود انتخاب می‌نمودند از احتمال بعید نیست که «کاوی» در همان دوره‌های باستان نام یکی از خانواده‌های بزرگ و نجیب کشور ما بوده و آخر به سلطنت رسیده باشد، پس از نقطه‌نظر معنی اسم خانواده دودمان کاوی را می‌توان دودمان «دانا و فرزانه» خواند و قراریکه بعدتر شرح حال پادشاهان این خاندان بزرگ و محتشم را خواهیم دید بر طبق نام خانوادگی خود هريك پادشاه عاقل و دانا بوده و مصدر خدمات برجسته برای آریانا و تهذیب آریائی شده اند. در دورهٔ اسلامی منابع جدید داستان سرایان و شعرا همان طوریکه از پارادات پیشداد و از ان پیشدادی و پیشدادیان ساختند از «کاوی» بواسطهٔ حروف علت (ا ـ و ـ ی) که در آخر کلمه بود اول کاوه، کوائی و کاویانی(۱) و باز کیان و کیانی درست کردند و چون «کیان» شکل جمع را بخود گرفته بود از ان صورت واحد و مخفف «کی» بمیان آمد که بیشتر از همه در ادبیات دری معمول است. راجع به خاندان سلطنتی کاوی دو ملاحظهٔ دیگر هم در بین است که تذکار آن در اینجا بی‌مورد نیست اول برخلاف سلاله پاراداتا که پادشاهان آن از خانواده‌های متفرق مملکت تشکیل شده بود شاهان کاوی همه اولاد و احفاد «کواکواتا» (کی قباد) مؤسس این دودمان بودند، دوم قراریکه از بعضی اشاره‌های زمیادیشت اوستا بر می‌آید احتمال دارد که اصل این خانواده از حوزهٔ سفلی هیرمند و حوالی هامون سیستان بوده باشد زیرا در اینجاها (۱) صفحه ۲۰۸۷ شاهنامهٔ فردوسی جلد دهم طبع کتابخانه بروخیم طهران.