Page 1248

( ۳۹ ) اطاعت کردند وقتیبه کم قوت ماند . درین وقت تعداد مردان جنگی عرب در خراسان شمالی بقرار ذیل بود : از بصره ۹۰۰۰ ـ از بکر ۷۰۰۰ ـ تمیمی ۱۰۰۰۰ قوم عبدالقیس ٤٠٠٠ ـ قوم ازد ۱۰۰۰۰ ـ از کوفه ۷۰۰۰ آزاد شدگان عجم ۷۰۰۰ ـ ٥٤٠٠٠ نفر حیان خراسانی: در هر حال جنگ داخلی عرب بین قتیبه و وکیع شروع و خراسانیان بیطرفانه تماشا میکردند، همینکه کار بمرحله نازک وفیصله کنی رسید، خراسانیان زیر قیادت یکمرد فعال خراسانی موسوم به « حیان نبطی » ـ نبطی برای آنکه لکنتی در زبان داشت ـ طرف وکیع را الزام کردند و در نتیجه شورش عامی برپا وقتیبه باخاندان خودش یکجا بقتل رسیدند، و با ینصورت عرب از افسر ناموری محروم وخراسانیان از دست حاکم شدیدی خلاص شدند، معهذا خراسانیان بعد از مرگ قتیبه به عربها گفتند حیف از چنین مردی که کشتید اگر ازما بودی اورا میپرستیدیم، ولی افسوس که او بحکم حجاج در خراسان اختلال و قتال برپا وغله را قیمت و بیوفائی بعهد کرد . اسپهبد حکمدار پیر بلخ وقتیـکه از مرگ قتیبه شنید عربها را از کشتن چنین مردی بدگفت وسرزنش نمود . در هر حال قتیبه مرد و وکیع دوامی نکرده در سال ۹۷ یزید بن مهلب بعنوان حاکم خراسان مفتوحه وارد مروشد، واونه تنها وکیع وخاندانش را محبوس بلکه خراسانیان دخیل در اینکار را تحت فشار قرار داد ، زیرا او احساس میکرد که بیشتر نفاق بین قبایل عربی در خراسان ازطرف خراسانیان اشتعال میشود، چنانیکه حیان خراسانی درتولید نفاق بین عرب زیاد کار میکرد، وبالاخره بهمین سبب از طرف سعید والی عربی خراسان بزهر هلاك گردید. امیرالمومنین عمر بن عبدالعزیز وقتیکه بمسند خلافت نشست (۹۹) یزید مهلب