Page 120

(۹۹) قبایل دیگری که به شهادت « هرودوت » باپکتها پهلو به پهلو در پکتیکا زندگانی داشتند عبارتند : گنداری‌ها ، ستاگیدی‌ها ، اپاریتی‌ها ، دادیکی‌ها طبعی این چهار قوم مانند خود پکتها همیشه در حدود پکتیکا نمانده و درسائر نقاط آریا ناهم منتشر شده‌اند و ذیلاً راجع به هر کدام آنها پارهٔ معلوماتی میدهم . گنداری‌ها : پیشتر متذکر شدیم که اسم « گندهارا » من حيث قطعه خاك در سرود ریگ‌وید ذکر شده ، بعضی‌ها این تذکار را مفهوم نژادی هم میدهند ساکنین گندهارا (درهٔ کابل تا اندوس) در تمام دوره های تاریخ بصفت خاك خود « گنداری » یا « گندهاری » یاد شده‌اند . همان طوریکه اسم « سندهو گندهارا » Sindhu Gandhara را تمام منابع قدیم سانسکریت تکرار کرده اند او ستا هم پهلوانی را اسم برده که کلمهٔ « گندهارا » در اسم او موجود است وعبارت از « گنداروا Gandarewa » میباشد که در « رام پشت » یاپشت ١٥ فقرهٔ ۷ حین جنگ‌ها یا پهلوان توانا و نیرومند کابلی « کرساسپه Keresaspa » (۱) ذکر شده و کرساسپه بر او غلبه یافته است . چون « گند اروا » بحيث ژنی اپ و اعماق آب تلقی شده و صحنهٔ مقابله‌های کرساسپه را به سیستان هم نسبت میدهند خالی از امکان نیست که «گنداروا» ژنی هالون سیستان هم بوده باشد بهر حال مقصود اساسی ما اینجا تذکار این مسئله بود که اوستا هم پهلوانی را به اسم « گنداروا » ذکر کرده و چون باشندگان گندها را از قدیم ترین زمانه هائی که سراغ داریم بطرف غرب مهاجرت‌ها کرده‌اند خالی از امکان نیست که اسم گندهارا با بعضی پهلوانان و داستان‌های آن از شرق آریانا به غرب آن انتقال نموده باشد . از روی حوادث تاریخی چنین معلوم میشود که گنداری‌ها همیشه و کاملاً در حصهٔ اصلی خود مسکون نمانده بلکه به دیگر نقاط هم (۱) دارمستتر در ترجمهٔ ژنداوستا به فرانسه جلد دوم صفحه ٥٨٦ پاورقی ١٨ می‌نویسد که داستان های کرساسپه مخصوصاً به سیستان وعلاقهٔ کابل تعلق میگیرد .