Page 1137

(٥٠٤) میشود، بقرار نظرية موسیو فوشه در اثر این ضربت مهلك شهر کاپیسی اهمیت و مرکزیت خود را از دست داده و پایتخت شاهی ها بطرف جنوب عقب يك رشته تپه ها و کوها به کابل انتقال یافته است . بیشتر گفتیم که زائرین چینی مخصوصاً هیوان - تسنگ که مدت يكماه در معبد شالو کیه (معبد یرغمل های چینی) در جوار کاپیسی اقامت داشت و یادداشت های او بکمال دقت تحریر شده است از کابل ذکری نکرده ولی خاموشی او و همقطاران او دلیل شده نمیتواند که کابل معاصر او و یا بیشتر و بعدتر از تاریخ عبور و مرور او وجود خارجی نداشت ، زیرا بقایای بودائی شیوکی ، ساکا، کمری ، چکری ، گل دره، حتى بقاياي معابد بودائی تپه مرنجان ، پنجه شاه ، خواجه صفا ، خواجه روشنائی ، تپه خزانه ( فراز قلعه هزاره های چنداول ) تپه سلام و دامنه سخی و علی آباد حکم میکند که در تمام این ساحه در پوزه های کوها و تپه ها معابد و استوپه های بودائی و بتکده های شیوائی هندوئی و معابد آفتاب پرستی برهمنی وجود داشت و حتى كشف مسكوكات ويما كد فيز دومین پاد شاه سلالة كوشانی های بزرگ در یکی از استوپه های شیو کی نشان میدهد که درنیمۀ اول قرن دوم مسیحی استوپۀ مذکور آباد بود ، از طرف دیگر از روی سبك آبادی منار چکری (١) معلوم میشود که در عصر کوشانی های بزرگ در قرن دوم - م آباد شده باشد پس درین شبه ئی نیست که عمرانات مذهبی بودائی اقلا در زمان کوشانی های بزرگ در کرد و نواح کابل ظهور کرده و دهكده هائی در اطراف آنها بمیان آمده است . (١) اصل کلمۀ (چکری) (چکره) بوده ، چکره همان چرخه یا چرخ است و مقصد از آن عراده ایست که علامه قارعۀ قانون بودائی میباشد . بالای منار مذکور این علامه وضع شده بود که بمرور زمانه افتاده و از بین رفته ، این منار محتملا به قصد رهنمائی زائرین اعمار شده بود تا کسانی را که از ننگرهار می آمدند به کابل بودائی رهنمائی کنند . تاریخ افغانسان (١٠٠٠) ب ، سردار محمد ، ج سراج الدين و ، د محمد ، ن محمد نعیم ، هـ امير اثيه شعبه تاریخ لیل ٨ - ١٠-٤-٦- ج