Page image — the source of record
Machine transcription
( ٥٣٩ )
و یا برهمنی این وقت ها بصورت عام آمده ولی در مورد هندو شاهی های کابل
و احفاد ایشان هندوشاهی های « ویهند » سابقهٔ تاریخی دارد و کاملا تطبیق
میشود . این دو کلمه نه تنها در نثر بلکه در نظم فارسی افغانستان و
سانسکریت هم استعمال شده و دو مثال برجسته یکی اشعار ملک الجبال
علاء الدین جهانسوز و دیگر هم اشعار مورخ وشاعر کشمیر « کلهنه » است .
بیشتر به ریشه آریائی این دو کلمه در عصر ویدی اشاره نمودیم مربوط به آن
متذکر شویم که کنیشکا موسس دومین خاندان کوشانی های بزرگ افغانستان
در بعضی مسکوکات به رسم الخط یونانی خود را « راو انور او » ( ۱ ) یعنی
« شاه شاهان » خوانده . این زبان را مدققین لهجه از السنه خانواده ایرانی تعبیر
کرده اند در اینجا هم به وضوح دیده میشود که « راو » یعنی « شاه » و
« راونانوراو » یعنی شهنشاه ) در قرن دوم مسیحی رواج داشت و آهسته آهسته
در مرور چندین قرن دیگر ( و ) آخر کلمه به ( ی ) مبدل شده و (رای ) در
مورد برهمن شاهی ها یا هند و شاهی های کابل و ویهند و سائر شاهان هندوی
معاصر شان در هندوستان استعمال شده است . همانطور که در کلمه ( رای )
ریشه قدیم سانسکریت ویدی موجود است در اکثر لهجه های آریائی دیگر هم
تا حال از بین نرفته ( ٢ )
کلمه دیگری که مختصر شرح میخواهد « پاله » است . تا اندازه ئی که
از روی مسکوکات برهمنی یا هندوئی کابل و احفاد ایشان رایان و یهند
معلوم میشود نام های ایشان عموماً به دو کلمۀ «یال» و « دیوه » تمام میشود و اولی را
« پاله » و دومی را « دیوه » هم تلفظ کرده اند . « پال » یا « پاله » را مدققین
اسم یکی از خاندان های هنود تعبیر کرده وحتی « الیوت » انگلیس میگوید
( ۱ ) بعضی آنرا « شا او انوشا او » هم خوانده اند .
( ٢ ) چنانچه در ایطالوی شاه را ( رۀ ) و در فرانسوی ( روا ) گویند.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.