Page 1009

( ٤٧٦ ) جنوب هند و کش بر آنها آمریت دارد باز هم مورخین چنین قرار گذاشته اند که این شاخه کوشانی ها را از روز حرکت شان بجنوب هند و کش «کیداری ها» میگویند پس کیداری هم نام سلاله پادشاهانی است که بر این شاخه کوشانی ها سلطنت کرده و هم نام عمومی دسته از کوشانی های باختر که آنها را کوشانی های خورد هم میگویند . مقابله کیداری ها و ساسانی ها در باختر : اگر چه با اشاراتی که شده روابط کیداری ها با ساسانی ها آنقدر روشن نیست باز هم وقت بوقت از اظهار بعضی نکته های مهم ناگزیریم . پیشتر در جمله علل سقوط کوشانی های بزرگ گفتیم که ظهور سلطنت ساسانی هم در این امر بی دخل نبود چون عظمت ساسانی ها با ضعف کوشانی ها تصادف نموده است ساسانی ها تا جائی که دست شان میرسید از مداخلت های مستقیم و غیر مستقیم در خاک های آریانا خود داری نکرده و پیوسته مترصد موقع مساعد تری بودند تا قدمی جلوتر گذارند از طرف دیگر اگر در مراسم تشریفاتی لقب گذاری شهزدگان آنها نگاه شود دیده میشود که چشم حرص و آز همیشه به سرحدات امپراطوری کوشانی دوخته و برای بعضی حصه های غربی آریانا مثل آریا و سیستان و مارجیان و خوارزم که کم کم بدست آورده بودند حکومتی تشکیل داده و حکمران آنرا « حکمران خراسان و شاه کوشانی ها پاشاه بزرگ کوشانی میخواندند» این حکومت و حتی حکمرانی در آنجا در نظر ساسانی ها خیلی مهم بود و شهزادگانی که یکروز بر تخت شهنشاهی ساسانی جلوس میکرد حتماً بایستی در دوره شهزادگی خود حکومت خراسان را دیده می بود چنانچه در میان شاهان ساسانی شاه پور اول هرمز داول – بهرام اول – بهرام دوم این عهده را در زمان شهزادگی خود طی نموده بودند (۱) و بهرام ۳ و هرمزد ۳ در سیستان حکومت داشتند. (۱) ایران در عصر ساسانیان تالیف کریستن سن متن فرانسوی صفحه (۲۴۲) ملاحظه شود.