Page 1005

(٤٣٢) بوده که مقصد از آن «کوشانی ها» میباشند. همین طور خیونی ها (۱) هم قبیله از کوشانی های خورد است که در حوالی کابل بود و باش داشتند و معروفترین سردار آنها (گرو مباتس) Grumbates نام داشت شاه پور دوم در ٣٥٨ با قبایل کشور ما صلح کرده و جنگ را با روم شروع کرد. در ٣٥٩ به بین النهرین حمله برد و «امیدا Amida» قلعه جنگی رومن ها را که عبارت از (دیار بکر) باشد محاصره نمود و درین محاصره جمعی از دشمنان سابق او یعنی کوزنی ها یا کوشانی ها به سر کردگی سردار خود گرو مباتس با او یکجا در جنگ رومن ها و محاصره قلعه امیدا شریک میباشند. اگرچه همین قسمت متن «امیانوس مارسلی نوس» خیلی خراب شده باز هم با مطالعاتی که مار کوارت Marquart در ایران شهر صفحه ٣٦ - نوته ٥ نموده «کوزنی» یا کوشانی را خوانده و دسته قشون آنها را بیرون دیوار قلعه محاصره شده نشان میدهد. (۲) کتیبه پرسه پولیس : پروفیسر هرز فلد کتیبه در پرسه پولیس یافته که به سال ٤٧ سلطنت شاه پور دوم سنه خورده که موافق ٣٥٦ مسیحی میباشد. این کتیبه را «سلوک» نام قاضی بزرگ کابل نوشته و در آن دعا میکند که شاه پور به سلامتی بکابل مراجعت کند. اگر متن این کتیبه با تذکار «امیانوس مارسلی نوس» که میگوید شاه پور دوم زمستان سال ٥٧ - ٣٥٦ را در دور ترین نقاط سرحدات خود در حواشی خاك خيونی ها و ایوزنی ها به سر برده سر داده شود چنین بر می آید که محاربه بین شاه پور و کوشانی های کابل را در سال ٣٥٦ م قرار داد و کابل درین وقت بدست شاه پور دوم بود و از آنجا بر علیه گندهارا و جلال آباد و هده و پشاور و غیره که در تصرف کیدارا بود میجنگید (۳) از اینجا خوب معلوم میشود که علاقه (۱) خیونی را عبارت از کوشانی های خورد و یفتلی ها دانسته اند. (۲) مقصد ازین کوشانی ، کوشانی های خورد کیداری است. (۳) ملتفت باید بود که در سال ۱۹۳۳ از تپه مرنجان (۳۳۸) سکه نقره ئی شاه پور دوم کشف شده است.