Page 1003

( ٤٢٠ ) سال بر آمدن کوشانی ها از باختر میدانند که در دوره سلطنت «کیدا را » واقع شده است . (۱) معنی سمت صورت شاه در مسکوکات : سکه شناسان با مطالعات دقیق دریافته اند که چگونگی نمایش صورت شاه و خصوصاً سمت نگاه آن در مسکوکات معنی خاصی داشته آنچه که مربوط به این دوره است چیزی است که اصل آنرا باید در عادات زمان سلاطین خانواده اشکانی یا ارساسی ملاحظه نمود. پروفيسر هر زفلد مینویسد : (۲) « نمایش روی بطرف چپ مخصوص ارساس اول و تمام شهزادگان مربوطه بود که از راه ارث حق ضرب سکه داشتند و اراضی مربوط آنها جزء لا يتجزای امپر اطوری بود نمایش روی به سمت راست نشانه احراز استقلال بود و این کاری است که ساسانی ها بعد از بر انداختن یوغ اشکانی ها عملی کردند . » « هرز فلد » این را نیز میگوید که مخالفین خاندان ار ساسی تا زمان ارد شیر اول و خود اردشیر در زمان مخالفتش با ارتبانوس پنجم رو بمقابل سکه بضرب رسانیده اند . با نگار شات پرو فیسر مذکور چنین معلوم میشود که ساسانی ها این رویه را تعقیب کرده و شاهان آنها که صاحب تیول هم بودند رو بطرف راست سکه میزدند . شهزادگان صاحب تیول هم ایشان را تعقیب کردند و کسانی که از راه مخالفت پیش آمده و یا استقلال بدست می آوردند صورت خود را رو بمقابل یا رخ بطرف چپ بضرب میرسانیدند . اگر مسکوکات خاندان کیداری به این ملاحظات فوق سر داده شود از آن نظریات ذیل بدست می آید: چنین معلوم میشود که « کیدارا » در اوائل وهله (۱) موسیو کرل در سال ۱۹۳۳ از تپه مرنجان ۳۳۸ سکه شاه پور دوم ٣٤ سکه اردشیر دوم و ۱۱ سکه شاپور سوم را کشف کرده است . (۲) به یادداشتهای مسکو کات کوشان و ساسانی نمره ۳۸ کلکته ۱۹۳۰ مراجعه شود . Memoir on Koshano Sassanian Coinslby Professor Ernest Herzfeld