Page 417

فصل هشتم ۱۶۰ شکارپور را متصرف کردیدند و حکومت بلخ هم که اسما در اطاعت افغانستان بود مستقل کردید و خان بلوچستان فقط باسم اطاعت از افغانستان داشت امیر دوست محمد خان سردار کابل معروف بعدالت و تدبیر میباشد مشارالیه با برادر ناما دری خود که در قندهار هست هر دو مخالف شاه کامران هستند که بعد از وفات پدر خود هرات را متصرف شده ادعای سلطنت خانواده سدوزائی را مینماید در این جنگها و انقلابات صدمه زیادی بشهر پیشاور وارد آمده است ولی در سایر مملکت ظاهر ا خللی نرسیده است شاه شجاع علاوم بر آنکه لشکرکشی نموده قندهار را موقتاً متصرف گردیده بود در سایر نقاط مملکت مشغول محاربات و بی حالات جدا دریدو دالم که موقف عساکر انگلیس است جلاء وطن میباشد یک وقت رنجیت سنگه بفریب او را گرفته بطور پیرحمانه با او سلوک کرد و مقصود رنجیت سنگه این بود که الماس معروف بکوه نور را ز و قهر ابگیرد حالات این اقعات و تفصیل استخلاص او را که بواسطه همت و فطانت خاتون او بعمل آمد (سرا لکساندر برنس) در جزو حالات دلپذیر واقعات جدیده افغانستان شرح و بیان نموده است و مطالب این مقاوله از کتاب مذکو رهاز کتاب دستر کا ونلی که مفصل تر نوشته است اخذ شده است نتیجه که باید از تمام این انقلابات حاصل میشود این بود که دولت ایران قسمتی از خراسان را که متعلق با فغانستان بود باید متصرف نماید لئی اگر چه مکرراً سعی نمودم اند که هرات را بگیرند و هر چند پادشاه ایران لشکر نظامی تربیت شده صاحب منصبهای فرنگی دارد هنوز در نقطه مذکور کاری از پیش نبرده اند کامران خود شش معلوم میشود که در سکیفایتی و لموتیات با پدر خود برابر است لکن اقتدار او بواسطه مجاهدات و جرات وزیر او یار محمد خان برقرار است یک سالست که پادشان ایران هرات را محاصره نموده است و اگر چه از قرار اخبارات خواسته است که آخر یورش بگیرد ولی ترتین نبرده است و بسیار هم از قشون او تلف شدند از قرار مذکور یازده نفر سرتیپ و چهل و پنج نفر صاحب منصبان دیگر و هزار و هفتصد و پنجاه نفر سرباز نظامی تلف شده است باز هم اگر حکومتهای کابل و قندهار را وا دار نماید با دشمن عمومی خود یعنی دولت ایران شامل شوند ممکن ست که سد محکم مملکت درانی (یعنی هرات) را مفتح نموده تلافی استقامت و جبران زحمات او بشود اگر این اتفاق بیفتد تغییر کلی در حالات سلطنت هندوستان ما پیدا خواهد شد بخل در پولیتیکهای فرنگستان هم بی اثر نخواهد بود از عبارت شرم