Page 358

فصل پنجم ۱۰۱ بود که علیا حضرت ملکهٔ انگلستان مرحمت فرموده شما را یا یکی از پسرهای شما را دعوت میفرماید که بجهت ملاقات علیا حضرت ایشان تشریف بیاورید مراسلات دوستانه هم از والا حضرت ولیعهد انگلستان (دوک آف کانات) و دیگر امراء برطانیه عظمی بمن رسیده اظهار داشته بودند که مایل میباشیم از ملاقات شما مسرور گردیم ولی از کم سعادتی در همان اوقات ناخوش شدم و مرض این قدر امتداد و اشتداد پیدا نمود که امید زندگانی من کمتر بود تمام اطبا و در بار من که هملتن خانم در آن وقت باتفاق آنها معالج من بود از ابتلاء من متوحش بودند قبل از انکه جواب دعوت نامه را بنویسم مراسله از جناب جلالتمآب (مستر ژوژ کرزن) که حالا لاردکرزن است بمن رسیده اظهار داشته بود که من بطرف چترال وکوهستان پامیر عازم هستم و مایلم که شما را هم ملاقات کنم و منتظر اجازه میباشم که بکابل آمده از شما دیدن نمایم لہٰذا جناب مغزیٰ الیہ را دعوت نمودم و ایشان چند روزی در کابل مهمان من بودند چندين فقره صحبتهای دوستانه بین ماها شده هرچند مغزیٰ الیہ زبان فارسی نمیدانستند و من زبان انگلیسی را نمیدانستم ولی بتوسط منشی باشی با یکدیگر تکلم میزدیم ازین صحبتها معلوم شد که مغزی الیہ جوانی خیلی دلپسند و کارکن و با اطلاع و مجرب و بلند همت میباشند و نیز مغزیٰ الیہ بسیار ظریف و شوخ بود و ما اکثر از حکایات خوش مزه او میخندیدیم اگرچه ملاقات مستر کرزن شخصی و دوستانه بود و هیچ وجه سمت رسمیت نداشت ولی باز هم ما تمام امورات معتـنابه دولتی را مطرح مذاکره نمودیم فقرات مخصوصی که صحبت داشتیم در باب سرحد شمالی و غـربی افغانستان و در باب جانشین من بتخت سلطنت بود پسرهایم حبیب الله خان و نصر الله خان مستر کرزن را بمنازل خود دعوت نموده مجالس آنها بسیار خوش گذشت از ملاقات مغزی الیہ این قدر مسرور شدم که میل و خواهش من بیشتر شد در اینکه خودم و پسرهایم و ماسورین من و سایر بزرگان مامورین انگلیس را اکثر اوقات که ممکن باشد ملاقات نمائیم ولی بکمال یاس و تاسف را دارم که ناخوشی من مرا ازین مسرت محروم ساخت و پسر ارشد من که کاملاً استعداد اینگونه سفر را داشت و زبان انگلیسی را هم میتوانست تکلم نماید نتوانست برود بعلت آنکه مبادا در زمان غیبت او وقعه برای من روی دهد