Page 305

فصل سویم (۴۸) انهاست در همان ادارات محاکمه میشود و عرایض انها هم بهمان ترتیبت که قبلا بیان داشته ام بین میرسد لهذا دیگر برایم لازم نیست تکرار بشود ولی این اظهار میدارم که محاکمات قانونی قسمی که قبل از جلوس من بتخت سلطنت دائر بوده است حالا بان قسم نمی باشد در بعضی فقرات بموجب شریعت مطهره میباشد با امضاء من ولی سائر فقرات قانون را تغییر داده ام تا با حالات و رسومات حالیه مملکت چون تغییر یافته است مطابق بوده باشد مثلا قبل اظهار داشته ام که سیصد روپیه قیمت جان یک نفر انسان بوده است این قانون را منسوخ کرده ام قانون دیگری بعوض این اجرا نموده ام و آن این است که حکم قاتل بکلی در دست اولیا، و کسان مقتول میباشد اگر بخواهند قصاص نمایند مختاراند و اگر بخواهند قاتل را عفو نمایند باز هم دولت مختار است که این عفو را امضا بدارد نماید لکن اگر دولت هم مثل اولیاء مقتول عفو نمود باز هم قاتل باید هفت هزار روپیه بعنوان جریمه غرامت برای استخلاص نفس خود بدولت دهاگر خودش نمیتواند این وجه را بدهد اقوام و دوستان او ماذونند که اگر خواسته باشند این تنخواه بدهند بموجب قانون قدیم افغانستان زن نه تنها ملک شوهر خود بوده است بلکه ملک تمام خانواده شوهرش از قبیل برادر ها و اقوام دیگر بوده است لهذا اگر شوهر مشار الیها فوت میشد یک نفر از اقوام شوهرش حق داشت که اگر زن هم راضی نباشد اورا بزوجیت بگیرد این قاعدۀ عمومی مملکت بوده است و از این جهت زن بیچاره که از بدبختی در چنگ خانوادۀ می افتاد دیگر موقعی برای او ممکن نبود که از دست آنها خلاص شود و اگر اورا میگذاشتند که بعد از وفات شوهرش بخانه پدر و مادر یا جای دیگر برود این امر را خیلی اسباب افتضاح قبیله خود میدانستند و این عقیده بسیار غرب بود که این رفتار را بموجب شرع مطهر میدانستند و حال آنکه این قاعده بکلی مخالف احکام پیغمبر است قانونی که خودم اجرا نمودم اینست همین که شوهر فوت شد زن آزاد است و نمیتوان او را مجبور کرد که کسی را بر خلاف میل خود بشوهری اختیار نماید نه فقط همین بلکه بموجب قانون مروجه من دختریکه بحد بلوغ نرسیده باشد و پدر و مادر او را بنکاح کسی در آورده باشند پس از نیکه بحد بلوغ رسید فاعل مختار است که این نکاح را قبول یار د نماید و علاوه براین بعد از قبول