{"book":"adl0965","page":305,"text":"فصل سویم\n(۴۸)\nانهاست در همان ادارات محاکمه میشود و عرایض انها هم بهمان ترتیبت که قبلا بیان داشته ام بین\nمیرسد لهذا دیگر برایم لازم نیست تکرار بشود ولی این اظهار میدارم که محاکمات قانونی قسمی که قبل از\nجلوس من بتخت سلطنت دائر بوده است حالا بان قسم نمی باشد در بعضی فقرات بموجب شریعت\nمطهره میباشد با امضاء من ولی سائر فقرات قانون را تغییر داده ام تا با حالات و رسومات\nحالیه مملکت چون تغییر یافته است مطابق بوده باشد مثلا قبل اظهار داشته ام که سیصد روپیه قیمت\nجان یک نفر انسان بوده است این قانون را منسوخ کرده ام قانون دیگری بعوض این اجرا\nنموده ام و آن این است که حکم قاتل بکلی در دست اولیا، و کسان مقتول میباشد اگر بخواهند\nقصاص نمایند مختاراند و اگر بخواهند قاتل را عفو نمایند باز هم دولت مختار است که این عفو را\nامضا بدارد نماید لکن اگر دولت هم مثل اولیاء مقتول عفو نمود باز هم قاتل باید هفت هزار روپیه بعنوان\nجریمه غرامت برای استخلاص نفس خود بدولت دهاگر خودش نمیتواند این وجه را بدهد اقوام و\nدوستان او ماذونند که اگر خواسته باشند این تنخواه بدهند بموجب قانون قدیم افغانستان زن نه\nتنها ملک شوهر خود بوده است بلکه ملک تمام خانواده شوهرش از قبیل برادر ها و اقوام دیگر بوده است\nلهذا اگر شوهر مشار الیها فوت میشد یک نفر از اقوام شوهرش حق داشت که اگر زن هم راضی نباشد اورا\nبزوجیت بگیرد این قاعدۀ عمومی مملکت بوده است و از این جهت زن بیچاره که از بدبختی در چنگ\nخانوادۀ می افتاد دیگر موقعی برای او ممکن نبود که از دست آنها خلاص شود و اگر اورا میگذاشتند که بعد\nاز وفات شوهرش بخانه پدر و مادر یا جای دیگر برود این امر را خیلی اسباب افتضاح قبیله خود میدانستند\nو این عقیده بسیار غرب بود که این رفتار را بموجب شرع مطهر میدانستند و حال آنکه این قاعده بکلی\nمخالف احکام پیغمبر است قانونی که خودم اجرا نمودم اینست همین که شوهر فوت شد زن آزاد است\nو نمیتوان او را مجبور کرد که کسی را بر خلاف میل خود بشوهری اختیار نماید نه فقط همین بلکه\nبموجب قانون مروجه من دختریکه بحد بلوغ نرسیده باشد و پدر و مادر او را بنکاح کسی در آورده باشند\nپس از نیکه بحد بلوغ رسید فاعل مختار است که این نکاح را قبول یار د نماید و علاوه براین بعد از\nقبول","chars":1909,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00305.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/305","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/305","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}