Page 295

۳۸ فصل سویم از هرچه واقع میشود مطلع باشد و خودش هم اگر بیشتر کار نکند همان اندازه که دیگر اجزاء کار میکنند داخل کار باشد امیدی هست که ترقی نمایند نه اینکه مثل رسم بعضی از خانواده حکمرانهای هندوستان که اکثر اتفاق شانراد با و حکمرانها تا چندین ماه خارج از حرم سرای خود دیده نمیشوند در ان صورت رعایای انها چطور میتوانند عرایض خود را بانها عرضه داشته رفع ظلم و ستم از خود نمایند چنانچه سعدی میگوید کجا بشنوی ناله داد خواه که کیوان بود مر ترا خواب گاه با کمال تاسف باید اظهار بدارم که ادارات افغانستان بجهت انجام امورات دولتی هنوز بخوبی منتظم نشده است اکثر اوقات ازین جهت که صاحب منصبها از کار خود مسبوق نیستند و کار یک اداره را با داره دیگر مخلوط می نمایند و سعی میکنند تحکم خود را بکار ہائی که باموریت مخصوصه خودشان ابدا ربطی ندارد توسعه بدهند اسباب زحمت من میشوند از انجائیکه افغانستان در این مدت قلیل چنین ترقیاتی بعجانه حاصل نموده است امیدوارم دفتر خانها و ادارات عمومی آن بزودی منتظم گردد ادارات دولت خود را بدو قسم منقسم داشته ام یکی نظامی و دیگری کشوری و هر شخص در حقیقت سرباز است و جهاد از تکالیف ضروریه هر یک از اهالی مملکت ست هر مسلمان صحیحی باید جنگ نماید پایه اداره نظامی قبل از نیکه فهرست ادارات نظامی را مذکور بدارم اظهار میشود که تمام کار ها و صنایع بجهت ساختن ادوات حربیه قور خانه که در فصل دیگر مذکور شده است تحت اداره نظامی میباشد کارگرها و استادها مواجب خود را از دفتر وزارت نظام دریافت میدارند اکثر از مستخدمین و کارگر های خارجه مثل هندیها و نگلیسها و غیره مواجب خودشانرا از این دفتر میگیرند و جهتش این است که مواجبی که از دفتر نظامی پرداخته میشود مرتباً ماه بماه از خزانه بجهت این کار داده میشود و از طرف دیگر مواجب مستخدمین کشوری از مالیات مملکت پرداخته میشود باین قسم براتی که بهر یکی از رؤسای دفتر صادر و مستخدم مذکور سپرده میشود و این برات را شخصاً هم نمرسینایم این گونه مواجبها کاهی فقط سالی یک مرتبه و بعضی اوقات آخر شش ماه پرداخت میشود و این مواجبها بجهت تمام سال