Page image — the source of record
Machine transcription
٤٦٠
معلومات راجع بخطه پنجاب بعد از انقراض سلطنت اعلیحضرت زمان شاه وانقراض سلطنت (۱)
اول اعلیحضرت شاه شجاع الملک و عزیمت ایشان بلودیانه و راولپندی با مختصر پر داخت
فوق است اما این گزارش اقلاً مزدوده سال را در بر گرفت یعنی از سال١٢١٦ - ١٢٢٥ه ق
را در بر گرفته و اینکه اعلیحضرت شاه شجاع الملک در سال ١٢٥٥ ه ق بار دیگر باخذ تاج و تخت
موفقیت حاصل و اعلیحضرت زمانشاه در دورهٔ سلطنت ثانی او پس از عمری بدار السلطنه کابل
وارد میشود مناظر حسرت ناکی مجسم میگردد مثلا:
اعلیحضرت شاه شجاع الملک درانی دروز ورود خود به قلعه بالا حصار کابل چون پس
از عرصهٔ ۲۹ سال بار دیگر به مسکن پدری و مقر سلطنتی خود نائل گشت از حالت ویرانی
تعمیرات و انهدام دیوارها و شکست وریخت کنگره ها سخت متاثر شده و اوان شباب وروز
گار طفولیت خود و همسالان را بیاد آورد. در ضمن اختلاط باصحاب
مجلس یاد کرده و آب حسرت از نگاهش میریخت. اعلیحضرت زمانشاه که از جلوس برادر خود
بدارالسلطنه کابل اطلاع یافت ببوی وطن بادیدهٔ نابینا و موی سپید و وجود بسیار ضعیف وارد
بالاحصار کابل شد.
حین بازیابی سرداران مقیم کابل وتشرف صغار و کبار این دیار چون درتی آن مخدوم
بزرگوار خود را ندیده و منتظر دیدار او بودند در این وقت که چون هنگام جوانی و نیرو مندی
وشهامت او را در قطار جوانان و شهر ازگان و خاصهٔ در روزگار سلطنت بین سنین (۲۲- ۳۲)
ملاحظه کرده بودند در این حالت مو سپیدی و قامت خمیده که بانها درجه ضعیف گشته بود
سرداران با اخلاص از نظر وابستگی خون و استخوان و مردانگی های شاهنشاه زمان در اثناء
صحبت همه بحالت گریه و تاثر حرف میزدند اما خود زمانشاه حال خود را و ابسته بتقدیر
وانمود کرده قطعاً حالت اضطراب در خود احساس نمیکرد نسبت هنگام جوانی قامت
او آنقدر كوچك بنظر میرسید که بدون معرفی اکثر اشخاص جا نمی آوردند و از کسانیکه
با زمانشاه روابط قومی و اخلاص شماری داشتند و باینوقت که بعضاً چند سال قبل وفات یافته
بودند اعلیحضرت زمانشاه از شنیدن خبر بسیار اشخاص متوفا غمگین شده، و بدر یافت ورثهٔ
رجال درباری عصر سلطنت خویش عطف توجه میفرمود و در اکثر اوقات در پالکی نشسته
بزیارات قریب و جوار کابل سعی می ورزید زمانشاه از کابل و قندهار بسیار دفعات برهند
شریف در وقت اقامت به راولپندی و لعل پور و لودان وتته و بهکر و غیره نقاط در هر طرف سال
یک ماه در زیارت حضرت مجدد الف ثانی قدس سره رفته بحجرهٔ مخصوص وقت میگزارانید
در آن محلی که حضرت احمد مجدد فاروقی قدس سره در زمان حیات از نسبت جهاد علیه
کفار در یکی از ایام نوری برای آنجناب میسر شده بود اعلیحضرت زمانشاه در همان محل
یک ماه را بعجز و اطاعت بسر کرده و بالاخر بجناب میان حفیظ الله صاحب مجددی قدس
سره وصیت کرد تا زمانشاه را در همان محل مدفون نماید.
(۱) از نسخهٔ قلمی که معلومات فوق را با تغییر عبارت استنساخ و درج کردیم فی صد پنجاه
با معلومات اثر منشی کنهن لال موافق اما قسمت دیگر معلومات نسخهٔ خطی با قول مذکور
مغایر است زیرا قول كنهن لال بسیار اشارات تقریبی دارد وقسمت عمده نگارش او بنفع
گروه خودش تمام میکند اما تا اندازه ای با نسخهٔ خطی دست داشت نگارنده شباهت بهم میرساند
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.