{"book":"adl0964","page":664,"text":"٤٦٠\n\nمعلومات راجع بخطه پنجاب بعد از انقراض سلطنت اعلیحضرت زمان شاه وانقراض سلطنت (۱)\nاول اعلیحضرت شاه شجاع الملک و عزیمت ایشان بلودیانه و راولپندی با مختصر پر داخت\nفوق است اما این گزارش اقلاً مزدوده سال را در بر گرفت یعنی از سال١٢١٦ - ١٢٢٥ه ق\nرا در بر گرفته و اینکه اعلیحضرت شاه شجاع الملک در سال ١٢٥٥ ه ق بار دیگر باخذ تاج و تخت\nموفقیت حاصل و اعلیحضرت زمانشاه در دورهٔ سلطنت ثانی او پس از عمری بدار السلطنه کابل\nوارد میشود مناظر حسرت ناکی مجسم میگردد مثلا:\nاعلیحضرت شاه شجاع الملک درانی دروز ورود خود به قلعه بالا حصار کابل چون پس\nاز عرصهٔ ۲۹ سال بار دیگر به مسکن پدری و مقر سلطنتی خود نائل گشت از حالت ویرانی\nتعمیرات و انهدام دیوارها و شکست وریخت کنگره ها سخت متاثر شده و اوان شباب وروز\nگار طفولیت خود و همسالان را بیاد آورد. در ضمن اختلاط باصحاب\nمجلس یاد کرده و آب حسرت از نگاهش میریخت. اعلیحضرت زمانشاه که از جلوس برادر خود\nبدارالسلطنه کابل اطلاع یافت ببوی وطن بادیدهٔ نابینا و موی سپید و وجود بسیار ضعیف وارد\nبالاحصار کابل شد.\nحین بازیابی سرداران مقیم کابل وتشرف صغار و کبار این دیار چون درتی آن مخدوم\nبزرگوار خود را ندیده و منتظر دیدار او بودند در این وقت که چون هنگام جوانی و نیرو مندی\nوشهامت او را در قطار جوانان و شهر ازگان و خاصهٔ در روزگار سلطنت بین سنین (۲۲- ۳۲)\nملاحظه کرده بودند در این حالت مو سپیدی و قامت خمیده که بانها درجه ضعیف گشته بود\nسرداران با اخلاص از نظر وابستگی خون و استخوان و مردانگی های شاهنشاه زمان در اثناء\nصحبت همه بحالت گریه و تاثر حرف میزدند اما خود زمانشاه حال خود را و ابسته بتقدیر\nوانمود کرده قطعاً حالت اضطراب در خود احساس نمیکرد نسبت هنگام جوانی قامت\nاو آنقدر كوچك بنظر میرسید که بدون معرفی اکثر اشخاص جا نمی آوردند و از کسانیکه\nبا زمانشاه روابط قومی و اخلاص شماری داشتند و باینوقت که بعضاً چند سال قبل وفات یافته\nبودند اعلیحضرت زمانشاه از شنیدن خبر بسیار اشخاص متوفا غمگین شده، و بدر یافت ورثهٔ\nرجال درباری عصر سلطنت خویش عطف توجه میفرمود و در اکثر اوقات در پالکی نشسته\nبزیارات قریب و جوار کابل سعی می ورزید زمانشاه از کابل و قندهار بسیار دفعات برهند\nشریف در وقت اقامت به راولپندی و لعل پور و لودان وتته و بهکر و غیره نقاط در هر طرف سال\nیک ماه در زیارت حضرت مجدد الف ثانی قدس سره رفته بحجرهٔ مخصوص وقت میگزارانید\nدر آن محلی که حضرت احمد مجدد فاروقی قدس سره در زمان حیات از نسبت جهاد علیه\nکفار در یکی از ایام نوری برای آنجناب میسر شده بود اعلیحضرت زمانشاه در همان محل\nیک ماه را بعجز و اطاعت بسر کرده و بالاخر بجناب میان حفیظ الله صاحب مجددی قدس\nسره وصیت کرد تا زمانشاه را در همان محل مدفون نماید.\n\n(۱) از نسخهٔ قلمی که معلومات فوق را با تغییر عبارت استنساخ و درج کردیم فی صد پنجاه\nبا معلومات اثر منشی کنهن لال موافق اما قسمت دیگر معلومات نسخهٔ خطی با قول مذکور\nمغایر است زیرا قول كنهن لال بسیار اشارات تقریبی دارد وقسمت عمده نگارش او بنفع\nگروه خودش تمام میکند اما تا اندازه ای با نسخهٔ خطی دست داشت نگارنده شباهت بهم میرساند","chars":2662,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00664.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/664","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/664","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}