{"book":"adl0964","page":655,"text":"مواقفی بود که در نقاط شرقی امپراطوری درانی اوضاع اختلال آمیز بیش از پیش رونما و حکام\nایالات شرقی و غربی مملکت بتحريك اجانب بنای خود سری داشته و مصادف با ایام نزول\nاجلال زمان شاه معزول در این دفعه در خطه پنجاب - رنجیت سنگ مهاراجه که بکوہ جمون\nوزیر آباد - گجرات - اسلام گنده - جلال پور - خوشاب - بهمبر قلعه کنگ - پلول\nو جالندهر خیال تاخت و تاز داشت مذکور به نیابت نامه اطاعت و احوال پرسی و احترام بحضور\nزمانشاه بتقدیم رسانیده حسن ادای حرمت و اطاعت و انمود ساخت و درین او مت مهاراجه\nرنجیت سنگ برای استحکام حضور متصرفه ای که در نظر داشت تدبیری بکار برد تا در کنار\nدریای ستلج به پیروی از نظریات اعلیحضرت زمان شاه که موصوف در اوان سلطنت خویش\nاستحکامات حدودی آن مناطق خصوصاً حوزه های پیش آمد کمپنی هند شرقی آنطرف\nدریای ستلج را مد نظر داشت مصمم شد تا بخطوط دفاعی آنولا را انتظام بخشیده\nقلعه مستحکمی آنرا ببرای نگهداشت توپخانه و اقامت عساکر\nخود احداث نماید و باین منظور خاطی که از متصرفات امیرا طوری درانی و آنروز از باعث\nاشتهار انقلابات داخلی و نفاق مدعا طلبان تاج و تخت شاهنشاهی افغانستان دستخوش\nسکهان واقع شده بود بناه دیوان محکم چند حاکم محار دو آبه بست - جالندهر و علاقه\nکوهستان که از خراج گزاران امپراطوری درانی و از انتخاب شدگان دولت زمانشاهی\nواز روز تقرر رنجیت سنگ بعهده ولایت پنجاب از جمله حکام ماتحت او شناخته شده بود و تا\nاین وقت بامر حکومت درانی خود را از حکام مطیع مهاراجه رنجیت سنگ می شمرد نامه ای\nصادر کرد تا در برابر هجوم روز بروز سکهان و طرد قواء درانی قلعه مستحکمی در یکی از نقاط\nاساسی اعمار نماید . محکم چند از برای سهولت کار فعلا از روی فقدان وسائل قدرت تعمیر\nقلعه جدید نیافته و از برای حفظ سیاست روز برای شیر شاہ سوری پاد شاه افغان را که در\nکنار دریای ستلج و در موضع فلور واقع و یکی از بناهای بسان مضبوط آن دیار و پنج سال قبل\nسردار علم خان وكيل الدوله بر عصر سلطنت اعلیحضرت زمان شاه او را مجدداً ترمیم\nو استحکام بخشیده بود و از قرار گاهای عسکری درانی بشمار می رفت بر نجیت سنگ\nپیشنهاد کرد اگر چندی از عمارات دیگر بر حسب ضرورت در اطراف هر یسقلعه شیر شاہ سوری\nکه در وقت وکیل الدوله ترمیم شده است ایزاد و الحاق بعمل آید برای اقامت عساکر سکهان\nخیلی مساعد و حاجت باحداث قلعه جدید و صرف وقت و اسراف پول بیشمار دیگر نیست .\nرنجیت سنگ از انجائیکه باحداث قلعه جدید وقت طولانی و صرف پول هنگفتی را در نظر\nگرفته بود به جواب محکم چند گوش داده او را در مورد ترمیم و الحاق عمارات افزون قلعه\nترغیب کرده و دستور داد تا بصورت فوری الحاقات مد نظر را اکمال نماید . و چون قلعة\nشیر شاہ سوری و قصبه پلور در زمان انقراض سلطنت ثانی اعلیحضرت شاه شجاع الملك مغصباً\nدر تصرف دهر مسنگ پسر دیوان محکم چند در آمده بود محکم چند پدر او هرچند برهانی\nقلعه از تصرف پسر خود محکم شد ولی پسر محکم چند در چند محکم شده قلعه شیر شاہ و قصبه\nپلو ر را نگذاشت . محکم چند بدرا و ناچار مکتوبی بعنوان مهاراجاه رنجیت سنگ نبشته از\nصورت احوال اطلاع داد رنجیت سنگ ازین جواب سخت بر آشفت و بجواب دیوان محکم چند","chars":2664,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00655.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/655","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/655","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}