Page 624

«٤٣٢» «چون دعای صاحب عزوجاه کرده وبقای پادشاه ذیجاه کرامت دستگاه» «مینموده همگنان دروقت پنجگانه یادمیسازند اگر آنچه در ان جاشمار رعایت» «واحسان کنید ما و شما از دعای مؤمنان که فی الحال صورت آوارگی دارند» «طریق صدق ونیکو کیشی پویده عمل براستی مینمایند اجر دارین خواهیم» «یافت و هر چه بود گزشت و بکر دار خود شرمنده شدند و ندامت می کنند باقی» «توفیق حضرت باری عز واسمه یار و مددگار همه اخوان وعزیزان طایفه اسلام» «باد بعون الملک الوهاب شهر رمضان ۱۱۷۳» «سپرده شده همدست میرزا احمدخان بالواسطۀ مولوی فضل احمد صاحب» «درباره من چون کرم لم یزلی شد» «القاب زشاهم بجهان شاه ولی شد» اعطای امتیاز نامه‌های اعزازی به خوانین – علما – سادات – مشائخ احمدشاه کبیر در عهد سلطنت خویش اساسی قرارداد وچنان منظور داشت تا برای خانواده های عزہ واشراف مملکت از طرف دار القضاء (جزء دیوان اعلی) بمهر قاضی القضاة واهالی شرع انور وثیقه ممهور ومستند بدهد . مفهوم اعطای امتیازنامه آنکه هیچ سلسلۀ خانواده‌های بزرگ که در هر دوره بخدمات شایستۀ ملی ومملکتی نائل میشوند و مصدر فعالیت های علمی ادبی – سیاسی وعسکری میگردند حقوق ایشان از نظر هیچ فرد و بهیچ دوره پوشیده نگزارد . وطبعی است خانواده‌های بزرگی که بافتخار قلم و شمشیر در عصری و بامتیازاتی نائل وفائق میگردند اولاد واحفاد ایشان به پیروی از افکار و نظریات پیشنیان خودهمان رویه را تعقیب کردن میخواهند و بخط مشی نیاکان نیکونام خود قدم می نهند واز هنر های بزرگ او شان تقلید میدارند . این تخیل احمدشاه کبیر که خود مرمی داشت بر اولاد خود نیز بمیراث گزاشت هر خاندانی که قبلاً در مملکت در آغوش کشور بشهرت های فضائل علم و ادب و خصوصاً در عصر خودش که دورۀ تفوق شمشیر بود این امتیاز وشهرت را بکسانی که ممتاز بودند از سایر صفات ترجیح میداد . لهذا شجره‌های خاندانی طوائفی را که در عصر سلطنت خودش بفعالیت های گوناگون توفیق خدمت حاصل کرده بودند برای حفظ حیثیت وشرف دودمان های طرف افتخار که بدربار سلطان وا مراء را بطۀ اعزاز واکرام داشتند و همچنان بعلماء – سادات – حضرات ومشا ئخ که در میان اجتماع بصفات بزرگواری و روحانیت متصف بودند بغرض نگهداشت حقوق و ادای حرمت اوشان نیز بهمین دستور اسناد اعتبار نامه اعطا میفرمود . اعتبار نامه‌ها علی العموم بمهرخانعلوم وقاضی القضاة واهالی شرع انو ا از طرف دولت بطور رسمی اعطا میگردید و همچه اعتبار نامه‌ها را که خوبتر بنام شجرۀ رسمی یاد باید کرد بذات خود مفهوم تذکرۀ تابعیت در امروز داشت . غرض این بود که برای