Page image — the source of record
Machine transcription
(۴۰)
اطلاق میشد بلکه در بسیار نامهای عسکری وملکی آندوره اینگونه الفاظ واصطلاحات
بزرگی کی از اعلی تا ادنی بطور عام داخل بودو اصطلاحات قراول و هراول که بمعنی مقدمۀ
الجیش را دارد قرار ملاحظات تاریخ زیاد شامل بود.
قشون زمانشاه از نظر سرجان مالکم
مبصر حوادث سیاسی ایران و سرحدات
غربی افغانستان
قشون اعلیحضرت زمانشاه درانی قابل توجه است سی هزار سوار نظام و ده هزار پیاده
و عده ای توپچی با نفر ی ثابت دارد (۱) ولی از انجا که عدۀ توپهایش بسیار معدود است
بیشتر توپچی ها بر سر زنبورك ها که سه هزار بشمار می آید گماشته شده اند . خود
اعلیحضرت زمانشاه همیشه همراه قشون خویش می باشد و اگر به لشکر کشی مهمی مصمم
بشود میتواند قشون خودر اتا یکصد هزار نفر برساند . خصوصا وقتی که عزم هندوستان
در نظرش باشد زیرا بشوق وشعف امر جهاد رؤسای محلی را تماماً گرد خود جمع
میتواند . اما در نظر باید داشت که اگر عساکر افغان در شرائط مساوی بنا د شمشی
نظیر خودشان ایران که آنها نیز با نضباط عسکری منظم نیستند روبرو بشوند دشمنان
خطر ناکی هستند زیرا افغانها همگی قوی وچالاك بوده و با سختی وخشنوت بار آمده
اند و در مقابل خستگی مقاومت شان بسیار زیاد است و از حیث جسارت شخصی نیز تفوق مزید دارند(۲).
سرجان مالکم در مورد قواء عسکری حکام مشهد ونیشا پوروطبس وتون وقوچان وكلات
و کاخك وترشیز در عصر زمانشاه درانی مینویسد : مهمترین آنها میتوانند در حدود پانزده
هزار نفر سرباز بمیدان حرب حاضر کنند . در حالیکه ضعیف ترین آنها بتصد نفرس باز
دارند . در عین حال هر يك آنها با لضرور تفوق شهریاران درانی افغان را پذیرفته و بیشتر
آنها بدر بار سلطان نماینده گانی دارند که بوسیلۀ آنها هر ساله هدایائی تقدیم میدارند
(یعنی خراج میفرستند) . قدرت اساسی این رؤساء بیشتر بواسطۀ قلعه های آنها است که
(۱) قول مالکم در قسمت عسکری زمانشاه از ان طرف استناد است که مذکور یقیناً
این معلومات را از زبان محمد حسین خان قراگوزلوی همدانی نمایندۀ فوق العادۀ دولت
ایران بدربارزمانشاه نگاشته است چنانچه معاینۀ عسکری زمانشاه برای آگاه نمودن دولت ایران
در حضور سفیر مذکور در ضمن وقائع وگزارش سال ۱۲۱۰ هـ ق از پیش رقم شد اما
معلومات سفیر ایران و کاپیتان مالکم محض در قسمت عسکر منظم سلطنتی زمانشاه مقیم
دارالسلطنۀ کابل تصریح شده است .
(۲) ص (۲۵) نامه های سیاسی سفیر بریطانیا یا پایۀ سیاست انگلستان در ایران
ترجمۀ احمد توکلی .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.