Page image — the source of record
Machine transcription
(۲۲۳)
سردار علم خان در اوان شباب در قندهار لقب قللراقاسی [سردار غلامان] دریافت و نخستین
وقتی که مردم مشهدی و نیشاپوری جوانشیر و افشار و بیات و ریگا و قلماق و قورت و قرغان
و قراچه داغی و کرمانی و خانی و قراتی و طبسی و تبریزی و حبشی . و کوکلانی
و جمشیدی و تا تاری از دیار مختلف مشهد طوس - نیشاپور - تون - طبس -
میمنه - هرات و بدخشان بقندهار انتقال یافتند اعلیحضرت احمد شاه غازی تعداد افراد
اقوام مذکور را بزیر دستی و مراقبت سردار زادگان درانی تعیین فرمود و آنوقت مردم قورت
وقلملق و قرغان وقراچه داغی - و کرمانی - و خانی در اختیار سردار علم خان بود و مردم
کوکلان و جوانشیر و افشار و غیره در اختیار دیگر سردار زادگان قو قلرانی دسته دسته تقسیم شده
بودند و هر دسته نفر طولاقه مزبور که تحت امر یکنفر قللراقاسی اداره میشد آن دسته نفر را بیگ
یارق مینامیدند .
علم خان وکیل الدوله در اوائل سلطنت اعلیحضرت تیمور شاه [۱۱۸۶ هـ ق] بجرم همداستی
سردار عبد الخالق خان متهم و تحت محاکمه گرفته شد و چون بی استی از جانب سردار عبد الخالق خان
سدوزائی در قندهار سنجیده شده بود بالاخر در دارالسلطنه کابل با پدر خود سردار عبداله خان
وکیل الدوله برائت حاصل کرد در زمان وکالت پدر خود که اعزاز و اقتدار کامل بخاندان شان
کما فی السابق عنایت شد اینوقت برتبه ایشیک اقاسی باشی و امیر بازار حیثیت و قدر در بار
عصر را حاصل نمود و علاوه بر وظائف امارت با و سلطان باستناد مکاتیب رسمی در امور لشکری
و کشوری وارسی میکرد و در باره معاملات دخالت مطلق داشت چنانچه از سند خطی
ممهور بخط مهرخان کشکچی باشی که نسبت تقسیمات لشکر جنهاول بسته شده است بخوبی
برمی آید.
وظائف ایشیک آقاسی باشی آنعصر گاهی بنام امین خلوت و گاهی بلفظ امیر بازار نیز
ضم شده و اقند از زیاد بهم میرساند و نامه شیران جهان خان سپهسالار که در وقت عهده داری او
برتبه ایشیک آقاسی باشی و امارت دربار از پشاور مواصلت کرده است مقام و منزلت اورا
از داشتن القاب و صلاحیت و تقرب بحضور سلطان درانی سراپا باثبات میرساند.
در سال ۱۲۰۰ هـ ق با آنکه پدرش در طرف اتسال حیات داشت اما از اثر کبر سن اورتبه رفیع
وکالت سلطنت برحسب استر ضاء پدرش از حضور اعلیحضرت تیمورشاه درانی برای او سپرده شد.
در سال ۱۲۰۷ هـ ق در وقت جشن سلطانی اعلیحضرت زمانشاه از حضور اعلیحضرت شهنشاه
جوان عین مرتبه و القاب و اعزاز عصر تیمورشاه در باره او تائید شد و در زمره پنج نفری که
اعلیحضرت زمانشاه درانی در عصر سلطنت خود آنها را جیفه و کلاه سلطانی [بیاق سدوزائی]
پوشانید مقدم همین شخص بود و از روز اول سلطنت زمانشاه بنام وکیل الدوله شناخته گردید
و قراری که از متن نامه های والدة اعلیحضرت زمانشاه و تقریر محمد علی [کفایت خان]
بن میرزا هادی خان عشرت برتبه منشی باشی [سره منشی حضور] و هکذا برقراری مواجب نسبی
مادر دوست محمد خان و مرتضی خان و علوتاً نامة شهزاده کامران و وزیر فتح خان از پشاور
ونامه نواب مظفر خان آنچه بعنوان او ارقام یافته است ثابت میدارند که در عصر زمانشاه درانی
در سال یکهزار و سه خرج دسترخوان و پنج لک روپیه معادل دو کرور وام هندی مصرف لشکر قومی
داشته است.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.