Page image — the source of record
Machine transcription
۱۱۷
«اتساق دولت و شوکت است دشمنان مقهور و دوستان مسرور خوا هند گشت »
« و السلام»
نوت: چون عبارت بسیار ادبی است املا در قالب عبارت با آنکه بصراحت لهجه کمتر
حرف زده شده است ولی در هر جمله برمز و اشارت معانی زیاد موجود است و برتمام اوقات
مسافرات شهزاده سلطان محمود سخنانی بهم میرساند.
فصل سوم
علت مسافرت شهزاده سلطان منصور
بدر بار ایران
شهزاده قیصر ملقب به (سلطان منصور) فرزند ارشد اعلیحضرت زمانشاه درانی که در سال
(۱۲۱۱ هـ ق) در هنگام جشن با شکوه سلطانی به مناسبت استرداد هرات از حضور اعلیحضرت
شهنشاه زمان بنائب الحکومتی آنجا عز افتخار حاصل کرد شهزاده موصوف تا سال ۱۲۱۶ هـ ق
(مصادف بسال انقراض سلطنت پدر نامورش زمانشاه) بعهده خطیر سلطانی هرات می پرداخت.
در ماه ربیع الثانی سال ۱۲۱۶ هـ ق که يك ماه و چند روز از مکفوف البصر شدن و انقراض
سلطنت پدر والا گهر او اعلیحضرت زمانشاه سپری شد اطلاع یافت و از اینکه شهزاده
فیروز الدین در شهر یزد اقامت داشت واز بیم حکام سلطنت زمانشاهی نمی تو انست
در حوالی هرات قدم گزارد شهزاده سلطان منصور از خوف بد ستی او با نائب میر افضل خان
اسحق زائی معاون خود متوحش شده اقامت خود را در هرات دور از مصلحت دانست. در این اثناء نائب
میر افضل خان اسحق زائی که از زمان تقرر خودش بحیث معاون نائب الحکومت در هرات بنام پیشکار
بسر می برد او را با عهده نیابت بظیفه کفالت حکومت هرات برگماشت و خود به بهانه ای از خوف
ورود شهزاده فیروز الدین برادر سکه اعلیحضرت محمود شاه از دارالسلطنه هرات برخاست
و چون راه فرار بروی شهزاده به دیگر طرف مسدود بود لا بد بطرف ایران نزد فتحعلی
شاه قاجار که آنگاه در شهرستان بود پیوست. شاه قاجار برسم استقبال سلاطین آنوقت برای امتنان
و احترام شهزاده از گران بهاترین اشیاء بیداوار ایران اجناس زیادی در پیش گزاشت و از آن جمله يك
قبضه شمشیر جواهر نشان بیش بها موافق شان شمشیر بان افغان تقدیم کرد. شهزاده سلطان منصور
درانی همچنان مقابلتاً برسم معمول مصاحبات سلاطین يك زنجیر پیل با بعضی اشیاء قیمت
دار دیگر بشاه ایران بخشید. فتحلی شاه قاجار بحکام آن نواح حکم صادر کرد تا در مواقع نزول
اجلال شهزاده سلطان منصور در تمام مراکز و بنادر از معاو نت و احترام کردن با او دست همت
کو ته ندارند، در ان حال که در داخل افغانستان از اثر خیانت ممالك اجانب خرابی بر پا شده بود
شاه قاجار فرصت را غنیمت شمرده محمد ولی میرزا را بنام حاکم خراسان سرافرازی بخشید و در
ضمن تعیین وظائف او برای پهن ساختن نیروی و الی خراسان بطور فریب دو بارۀ شهزاده سلطان
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.