Page 269

(۱۸۹) طرح محبت و وداد ریخته و از برای نیرومند ساختن شهاب الدین خان پول وافر بصرف رسانید، و از اثر تحریکات و همدستی های امین الملك بین ولی نعمت خان و شهاب الدین خان وضع عناد و خصومت قومی شدت یافت و مردم قوم نصف بطرفداری ولی نعمت خان و نصف به پشتیبانی شهاب الدین خان کمربریستند و هر چند برحسب قدرت حکومت قلات را در اوقات اردوکشی های زمانشاه معرض هجوم قرار داده تصاحب میکردند درعین گیرودار قواطرفین مولاداد خان معاون (پیشکار) ولی نعمت خان بقتل رسید و چون آتش نفاق و حسادت بین قوم توخی وسلیمان خیل بشدت مشتعل گشت در خلال احوال ( در یکی از روزها که اسپان كمند خاصه زمانشاه غازی از غزنی براه روان شده و بطرف قندهار برده می شد که درعرض راه به نزدیکی قلات بیکدسته اشرار قوم تو خی بنابر کد ورتی که از باعث ارتقای شهاب الدین خان وتحريككات امين الملك بخاطر داشتند موقع يا فته ناگاه یورش آورده اسپان کمند خاصه شاهنشاهی را بسرقت بردند ، ولی نعمت خان که علاوه بر حکومت قوم توخی بر حسب فرمان وكيل الدوله سردار علم خان بعهده مستحفظ عرض راه بین غزنین و قلات عز تقرر حاصل کرده بود پس از کسب اطلاع سرقت شدن اسپان بحيث شخص مسؤل قوم خود را از عقب گروه متهاجمین فرستاد. دسته متهاجمین از بیم جان اسپان را گذاشته بکوء فرار کردند وچون ولی نعمت خان که هم برای محافظت عرض راه غزنین و قلات مسؤلیت کامل داشت و هم از فرط اخلاص شعاری و هم از باعث بدنامی قوم توخی کمر مدا فعه تنگ بر بسته و هم عناد شدیدی که با شهاب الدین خان داشت در اثر شدت تعقیب کردن با لاخر از دست گروه متهاجم بشهادت رسید، اما طرف مقابل تاب نیاورده فرار کردند و تعداد اسپان از طرف قوم ولی نعمت خان بدست آمده به امیر آخور تسلیم داده شد . پس از شهادت ولی نعمت خان با آنکه امین الملك درز وال آن خاندان دست و پا میزد مگر چون خدمات شایسته ای که از ولی نعمت خان و برادران و پسرش باثبات رسیده بود از حضور اعلیحضرت زمانشاه غازی فتح خان بر ادرا و مختار ا مو رحكومت گردید اما از تاریخ کشته شدن مولاداد خان وولی نعمت خان بین شهاب الدین خان و فتح خان جنگ و منازعه قبا ئلی جریان گرفت و چون نفوذ حکومت زمانشاهی غالب بود در اکثر اوقات خاموش و در اوقات مسافرتهای زمانشاه به بلاد بعید زدو خورد طرفین اشتداد پیدا میکرد و تا سال انقراض سلطنت اعلیحضرت زمانشاه(١٢١٦هق) بردوام بود. در اواخر سلطنت شهریار موصوف نظر بوقائعی که بین قواء زمانشاه ومحمود شاه رونما گردید سران قوم هريك بی عناد پیشتر برگرفتند و آتش انقلاب هر دو قوم مذکو ر تا حدی اشتداد یافت که بین هیچ طایفه ای از طوائف افغان متصور نبود و همواره خطرات شديد از انطرف احساس میشدولی خطراتی که تا آخرین سال سلطنت زمانشاه دوام داشت همین قدر و باقی وقائع در خلال سلطنت اعلیحضرت محمود شاه واعليحضرت شاشجاع الملك متعلق است چنانچه صورت جر یا نات قبل و بعد از این فصل در کتاب موسوم به جهان گشای در نی اثر نگا رنده بهتر در قید نگارش آمده است و فی الحال به پرداخت متن معروضه فتح خان توخی که در سلسله یادداشت های تاریخی ضبط داریم اکتفاء می ورزیم .