Page 268

۱۸۸ دوره نظامت سردار آزاد خان دو فلزایی بن حاجی کریمداد خان بقتل رسید. ولدان اشرف خان بپاداش خدمات پدرش و از حسن التفات اعلیحضرت تیمور شاه درانی بمراتب اعزازی عسکری وملی نائل شدند. از آمو خان سه پسر نامور بنامهای ولی نعمت خان فتح خان میرعالم خان بازماندند و هرسه نفر مذکور از خوانین بزرگ قوم ایشان برسمیت شناخته شدند ومعاشات مقرره از محصول جایگیر والقاب اعزازی خانی بنامهای ولدان اشرف خان عنایت گردید و در فرمانهای شاهنشاهی بکلمات عمدة الخوانين الكرام مخاطب شدند یعنی کسان مذکور تادم اخیر در دوره سلطنت اولاد تیمور شاه غازی از معاصران متنفذ ملی محسوب میشدند. در سال ۱۲۰۷ هـ ق که اعلیحضرت زمانشاه غازی سریر آرای امپراطوری افغانستان گردید ولی نعمت خان فرزند بزرگ آموخان و بقرار قانون عصر سلاطین درانی مقام ورتبه و معاش پدرش اموخان برای ولی نعمت خان پرداخته شد. اعلیحضرت زمانشاه خلاف مقررات سلطنتی عهده حکومت و ریاست ملی او را بپاس سابقه داری و خدمات آن خاندان و حسن نظر عاطفت اعلیحضرت تیمورشاه به شخص دیگر تفویض نفرمود. اماچون ولی نعمت خان جوان کم تجربه ومبرا و در مرحله بیستم زندگانی رسیده بود برای حسن انتظام ریاست و حکومت متعلقات وی که بایست به نیکوترین وجه صورت انجام پذیرد مولاداد خان موسی خیل را که مرد باهوش و با تجربه بود از حضور اعلیحضرت زمانشاه غازی بغرض راهنمونی و خیرخواهی قوم ولی نعمت خان بحيٹ (پیشکار) معاون و مشاور او مقرر گردید. در خلال اوقات حکومت ولی نعمت خان شهاب الدین خان ولد رحمت الله خان نبیره الله یار خان شهرتی بهم رسانید و از نفوذ و شهرت او که در میان قبیله قدعلم کرده بود سخن بجائی رسید که بالاخر بین مردم توخی وضع خانه جنگی وصورت کشاکش رو نما گردیدچنانچه بعضی درباریان بداندیش عصر سلطنت زمانشاه که در اطفای نائره شورش اقوام و آرامی کشور افغان آنقدر اعتنائی نداشتند این مسئله را بیشتر ا نلاوج کرده و اوضاع قوم توخی را بیش از بیش مختل گردانیدند. تفصیل این گذارش چنان است : نور محمد خان با بری که خسر اعلیحضرت زمانشاه وزعیم قوم بابری و باره امور وزارت ماليه عصر و آمريت فرقه عسکری قزلباش با وتعلق گرفته بود مذکور روزی بدارالمشاورة کابل در غیاب وزراء کبار به ولی نعمت خان بن امو خان که از نامدارترین رجال قوم خودش بود در ضمن مباحثه سخن بزشتی راند. ولی نعمت خان سخن یکنفر بابری را در برابر شئونات افغانی زشت پنداشته و بجواب امين الملك این ضرب المثل را که حاجی بودی واوجی شدی....... صوفی شدی] در محضر اصحاب مجلس بر زبان آورد. نور محمد خان با بری که حیثت وزارت داشت و خسر زمانشاه بود ازین سخن سخت بر آشفت و برای از بین بردن ولی نعمت خان بن آموخان تمهیدی گذاشته و چون در این وقت شهرت شهاب الدین خان ورد زبان بود نور محمد خان با بری بطریق سری علیه ولی نعمت خان تقویت کردن گرفت و برضد ولی نعمت خان باشها ب الدین خان