Page 44

ناظر موصوف دید باقی رو بفرار نهادند و نماز پیشین همین روز که عساکر منصور لشکر انداز رباط میرداؤد بودند بقدر پنج صد سوار با سکندر خان پسر خورد سلطان احمد خان از شهر بیرون شده تا نماز دیگر بر چپ و راست اردو خود نمائی و بی حیائی نموده وقت غروب پس رفتند فردای آن صبح عساکر منصور بسال (۲) سنه روانه روضه باغ شدند سردار محمد عمر خان و شهنواز خان و سکندر خان با سه هزار سوار جرار از قلعه بیرون شده در صدد مقابله و تمهید مقاتله ایستادند . عساکر ظفر مآثر چون امواج دریا و افواج روز جزا در جوش و خروش آمده مانند سیلاب آن خس و خاشاك را بعضی از راه آب تیغ روانه صحرای عدم ساختند و برخی را از ضرب توپ و تفنگ لاش و لنگ نموده هزیمت دادند و از هول جان خود را در دریای نمان (؟) انداخته به شناوری اسپان در سوراخ قلعه و مشیم حصار موش وار خزیدند . فردای آن منزل روضه باغ از قدوم میمنت لزوم روضه ارم گردید و روز دیگر توقف فرمود از اینجا چون عبور لشکر بر پل مالان بود و آن چون طالع برگشته بختان شکسته و گسیخته بود و لزیر زنهای قریه جات آن محال چون طبائع اهل عدوان ناهموار می نمود که مرور عرابه توپ و بار برداران ازان به عسرت می شد بندگان دولت مصلحت در ان دیدند که از گذر کردو نوین که سه کروه پائین پل مالان است عبور عساکر شود پس از روضه باغ الويه نصرت انتماء در اهتزاز آورده از گذر مذکور عبور فرموده بر حوالی زیارت امام شش نور رحل اقامت انداختند و درین روز نیز سردار شهنواز خان و محمد عمر خان و سکندر خان با فوج عظیم شوخی نموده از دهان توپ و تفنگ جواب شافی شنیدند فردای آن در چمن کاوسشان بارگاه فلک اشتباه سر به اوج برافراشت در ساحت این چمن نیز از زبان سوسن خنجر و ایاجی گلو له پیغام مرگ بهم رسانده صحن اخضر چمن را از خون یکدیگر احمر ساختند درین روز ایلچی پادشاه ایران که برای استعفای جرائم والی هرات فرستاده بود به عتبه بوسی رسید . امارت پناهی را چون انتقام آن مدیر خود سر مد نظر بود میخواست که خاك هرات را به آب دریای پل مالان بششد هیچگونه عذرهای او را عر قبول نداده رخصت انصراف ارزانی فرمود و فردای آن حکم قضاء توام عراصه از یافت که بر کرد عساکر منصور سنگری چون سد اسکندر برپا نمایند . حسب الحکم ثانی قلعه هرات در وجود آوردند بعد ازان عساکر منصوره به محاصره قلعه مامور شده از اطراف وجوانب مور چلها طرح انداخته قلعه را مرکز وار در میان گرفتند . طرح نشستن عساکر منصور بر گرد قلعه هرات حسب الحکم خاقان غیور سیاحان عالم که بحکم سيرو في الارض آيات واضحات خالق الارض والسموات را به چشم عبرت ملاحظه می نمایند توصیف قلعه هرات را بدین نمط ادا فرموده اند : که آن قلعه ایست باستانی منسوب به سکندر رومی چنانچه نظامی گنجوی علیه الرحمه فرموده (۳۳)