Page 453

(۱۸۲) طبل وکوس وکرنا میدان رزم را چون میدان بزم ازخون جوانان لاله گون کرده گلستان ارم ساختند وتوپ های تپین آن آتش فشان چون شیرغرنده وببردرنده آواز رعد آسا، برآورده آوازة فتح بگوش لشکر کابل میرسانید وسنان جان ستان شقایق وشقوق ازهرطرف درطرفةالعین ظاهر می‌کرد و دلیران ختم کین بهر جانب که حمله ور می‌گشتند مانند غضبناك غضب میکردند و بهادران جنگجوی بهر طرف رو می آوردند با سیف وتیر و خنجر خون ریز سر های پیرو برنا را چون گوی در میدان غلطان می‌نمودند مختصرکلام مدت سه ساعت هردو لشکر درمردانگی کمی و کوتاهی نکردند لاکن هاتف غیبی نداء درداد که ای لشکر ترکستان ازکوشش بی‌فایده چه سود . رباعی با قضا کارو زار نتوان کرد گله از روز گار نتوان کرد کردکار هر چه می‌کندنیکوست حکم برکردگار نتوان کرد وشاعر دیگر میگوید شعر باخدا دادگان ستیزه مکن که خداداده را خدا داده است واستاد دیگر می فرماید فرد چراغی را که ایزد برفروزد هرآنکس پف کندریشش بسوزد تا اینکه شکست فاحش در لشکر ترکستان افتاد و فراری شده راه تاشقرغان پیش گرفتند بندگان سرکار ترکستان سردار محمداسحق خان که دربالای تپۀ بلندی باافواج رکابی تماشای جنگ دشت میکردند زیراکه مدنظر بود ازملا حظه شکست لشکرخود پراکنده شوند وملال اگین گشتند اضافه بران از لشکر تپه‌ها که مقدمه را فتح کرده بودند ازآنهم واقف نبودند سبب‌که تپه‌ها سدراه نظرشده بودمحمدحسین‌خان نایب سالارکه بمرض وشبشیر لشکرظفر اثرفتح نمایان شده وشکست فاحش داده بودند لازم بودکه لحظه بلحظه تاخیرنکرده رویداد فتح را بی کم و کاست بحضور بندگان عالی متعالی باهزار فرحت ومبارك بادی میفرستادقطعاً نفرستاد غصوص که محررکتاب باجانبانه حاضر بودم وعرض می کردم که قلم دان موجود است یکی دوخط فتح نامه پی درپی بایدفرستاد تا تسلی خاطر بندگان والا شده برقرار باشند لاکن چون سزا وار افسری وبزرگی نداشت ازسود عقل ونادانی سخن ناصح وخیر خواه را منظور نکرد افضل ازهمه ازحضور بندگان سردارعالی تامقدمه جای یکفرسخ دوری داشت وهر گاه ازحضور باعث اخبار واگاه شدن شخصی مامور می‌شد درجنگ جاه نمیر سیدند ازبین راه بازگشته خبرمی آوردند که لشکر ترکستان باجمیع افسران بقتل رسیدند وازتمامی افسر کسی باقی نمانده ازین باب خوف عظیمی پیداشدوجزو شکیبائی برطرف گردید غصوص که سبب کلی یافت خرابی وشکست دسته‌اذ یکی بربادی شکردشت که بمدنظر جلوه کرد دویم به تحقیق نارسیدن مقدمه تپه‌ها وفتح نمودن لشکرترکستان که اصلا خبری به تحقیق