Page 357

(۹۸) چنانچه بهمین اراده چند نفر قواعدی معتبر از دولت انگلیس برکاب مبارك همراه آورده بودند که سه نفر بزرگ شان فتح علیشاه خان و سردار بهادر غلام نقشبند خان و برادرش عبدالمجید خان نام داشتند واصل از طائفه افغان بودند لاکن سبب دشمن داری و قتل و قتال فی ما بین قوم خود فرار هندوستان شده مدتی بود که بدولت انگلیس در نظام بودند و در قواعد و نظام داری مهارت کلی بهم رسانده بودند سرکار ذوی الاقتدار برکاب فیض آثار کابل آوردند و در نظام قواعدی مقرر فرمودند بعد از ان که از دیگر امورات فارغ شدند جمیع خوانین سوار و بزرگانیکه تنخواه خور سوار ملکی ولایتی بودند همه را بحضور طلب کرده اولا نصایح پدرانه و بعد از ان هر يك را مناسب حال و اندازه بعضی را در پلتن و برخی را در رساله مقرر نمودند و بقرار رتبه و منزلت افسر و منصبدار مامور کردند و تنخواه فراوان مطابق قاعده نظام امر کردند که ماه در ماه از خزانه عامره بحضور سردار سالار سردار محمد یعقوب خان و فرامرز خان سپاه سالار از افسر و سپاهی در وجه شان داده شود بعد ازان رجوع به پلتن گیری نمودند همچنان رساله هم باید جوانان قهرغانه وعده بهر فوجی که جدید گرفته شده بود قواعدی مقرر گردید که بزمان اندك تعلیم میگیرند و بقانون نظام پله شوند چنانچه در مدت دو سال جمیع افغانستان افواج نظامی شد وقاعده و قانون نظامی را بدرستی آموختند و مهارت تمام دریافتند و منظور حضور سرکار والا شدند گویا در مدت دو سال الی سه سال يك لك و شصت هزار افواج نظامی مکمل اسباب بقاعده وقانون بسته شد که از عقل بشر خارج بود ازینروست که محرر کتاب در اخیر تواریخ زمان سلطنت سرکار عدالت گستر سرکار عبدالرحمن خان نوشیروان عادل در قید تحریر در آوردم که افغانستان صاحب شمشیر و مرد میدان دلاوری بود و سزاوار پرورش داشت لاکن غمخوار نداشت که ظاهر سازد و روشن بدارد تا اینکه بمرحمت پروردگار وطالع مردم افغانستان سرکار امیر عبدالرحمن خان پیدا شد و مخفی را آشکار ساخت چنانچه محرر کتاب تحریر نموده فرد آن چنان ملك و ولایت با چنان شمشیر تیز بود مخفی در زمین و شد عیان تا رستخیز اکنون سرسخن باز گردیم بعد از آنیکه افواج از حضور يك بيك كذارش یافت چنانچه بيك طرم حاضر میشدند بندگان اقدس ازین باعث خیلی خرسند شدند اضافه بران خاصه دار وجزائر چی و بعضی بزرگان کهن سالی که لایق نظام نداشتند بقرار سابق خوانین سوار مانده تنخواه میبردند مقصد که نظام خوبی در زمان قلیل در افغانستان برپا شد که سزاوار تحسین و آفرین گردید با وجودیکه چقدر بزرگان با تماس خود را از نظام فارغ کرده بقرار سابق تنخواه میبردند و خدمت حضور فیض ظهور داشتند و از دفتر ملکی تنخواه میبردند از ینقرار مردم متفرقه بسیار بودند که سال بسال چقدر مبلغ کلی از خزانه میبردند و بعضی خدمات ملکی را میکردند هر گاه شرح دهم موجب تطویل کلام است لاکن ازین نظام داری و قانون نظام که بندگان سرکار امیرشیر علیخان در خطهٔ افغانستان جاری کردند ظاهر است که دولت افغانستان رو بترقی نهاد ومشهور آفاق گردید امید است که یومیه ترقی کرده با ندك وقت در مقابل دول خارجه دولت محسوب شود زیرا که افغانستان قابل تربیت است لا کن