Page 12

جلد اول بجهت امور معیشت عیالواری لاچار حکیمی را پیشه کرده ام زیرا که دست تهی میباشم و از عهده دیگر کار برآمده نمیتوانم باری مدتی در آن ولایتها باز ماندم ودرد مندان ومریضان را معالجه میکردم وشفادهنده حقیقی شفاء عطا میکرد و موجب نیکنامی برای من نادان دانا نماحاصل میشد چنانچه مدت هشت ماه کامل سفری بودم بعد از آن بازگشته عازم ثمرقند که گویاوطن عارضتی گفته میشد گردیدم بنابرینکرشوق سابقه نماند و اصلاخاطرم باینکار که تواریخ افغانستان باشد مایل نشد دویم علاقه عیال داری وزشت وزیبای جهان داری که گرفتار گشتم ازشوق بازماندم وعنان اختیار از دست دادم تا اینکه سنه یکهزار -صدوبیست و پنج هجری شد در آنوقت ازعمر محرر کتاب پنجاه وهشت سال گزارش یافته بود دران بین سه عاقترو داد عمر خودرا که ازفضل خداونـد بپنجاه وهشت رسیده بودم تحریر نموده کتابی درقیدقلم درآوردم بعدازان به مرحمت خ داونـد ونیت راسخ رجوع به تحریر کتاب هذا نمودم وچون الله تعالی گزارشات پادشاهان متاخرین افغانستان را باچندین قومه جات که فی مابین شان دست داده بوداراده نوشتن کردم هرچند که مختصر یل خلص خواهش تحریر کردن بخاطرداشتم لاکن متوجه شدم وفکر کردم که کتاب سربرگرخواهد شد اضافه بران باوجود بسیاری رویداد کاغذ سطبری بجهت نوشتن کتاب بدست آمد که آنهم دربزرگی مذکور افزود. لاچار مدرسه جلدقرارداده رجوع کردم وجلد اول وجلد دویم نام نهادم تا برخواننده وشنونده ملال خاطر نرسدا کنون بتو کل خ داونـد وم دد کناری سـد کونین ونظر مرحمت فیاض علی مرتضی رجوع به مطلب میدارم لهذانگارنده این کتاب بی نظیر وتحریر کننده اینداستان دلپذیرامیدذلیل میرزا یعقوب علی ولد احمد علی خان قوم خافی محله چنداول ساکن دارالسلطنه شهر کابل چنین میگوید : که در اول کتاب قدری از رویداد وگزارشات خود درقیدقلم آورده نام اورادیباجه گذاشتم اکنون رجوع نمودم بمرحمت خـداونـد بگزارشات پادشاهان متاخرین افغا نستان وخواستم که سلطنت هرپادشاه راباب قراردهم ومقدمه جاتشان را فصل تحریر دارم جهتاحصه هفت باب وربانیز ده فصل قرارداده شد لاکن الفاظ اصیغته بالغت را محوساخته بطریق ساده نوشتم تا برخواننده وسامع واضح و روشن باشد باب اول: در بیـان سلطنت امیر کبـر امیردوست محمدخان . چون ازابتدای سلطنت امیر مذکور کما هوحقه اطلاع نـداشتم وسخنهای شنیه گری سابقه ازخاطرم محوشده بود و بـیانهای که از پدران و کهن سالان بخاطر داشتم ازپریشانی روز گـارفرامـوش نـمودم لاچار مختصر تحریر کـردم ومشتمل بردو فصل تمام نـمودم هر چند مشخص و مشهور است که سی وشش سال سلطنت کردد وبعضی چهل سال میگویندبر گردن راوی اما محرر کتاب تاریخ آمدن افواج انگلیس را اسناد گرفته داخل کتاب نمودم ابنده ازتاریخ سـنه یکهزارو دوصدوپنجاه دو هجري تاغایت سنه یکهزارو دوصدوهفتادونه هجري مدت سلطنت ثانی بیست و هشت سال : فصل اول: مقدمه وزیر محمدا کبرخان باشکر انگلیس در کابل وقتل الشکر فرنگی ومقتول شدن شاه شجاع قبل ازورود وزیر محمدا کبرخان در کابل.