Page 27

رفع طوالت سطور زاید بمعرفی هر شخص در هر فصل و باب باختصار حکایات متعلقه پرداخته است : و امروز که احتیاج معاصران قدردان و تاریخ دوست از شنیدن کیفیت رویداد های تاریخ معاصر بیشتر بشناختن رجال فرهنگی و اداری و موفقیتهای اوشان و تعیین سنوات حس میشود و علاوه بر خدمات عسکری از امور مهم کشوری و اداری و عرفانی و عمرانی آن عصر میخواهند معلوماتی داشته باشند و اشخاص را بشناسند، پس طرز نگارش کتب تواریخ گذشته که بیشتر شرح وقایع خونین طرف ذوق ایشان واقع بوده برای ازدیاد معلومات مدنی کافی نیست و محذوفات اسماء صاحب منصبان بزرگ و اختصارات مضامین سراج التواریخ و تاریخ سلطانی و امثالهم در بدست آوردن مطالب عمده و معرفی شخصیتهای مهم عرفانی و اداری علتی داشته که به قناعت قارئین محترم عند الموقع دلایل ذیل را عرض پرداز میگردم : نظر باینکه سراج التواریخ در اثر ذوق عالی اعلیحضرت سراج الملة و الدین امیر حبیب الله خان شهید به تعجیل تالیف شده و بطبع رسیده است از حیث قدردانی آن پادشاه جنت آرامگاه که درباره قدیمان و سلاطین سلف افغانی بکار برده اند خیلی قابل احترام میباشد ولی از سبب عدم وسایل طباعتی و ادراک ماخذ تاریخی که دران وقت کمتر وجود داشته است و ازینکه اجمال واقعات یکصد و پنجاه ساله کشور عزیز افغانستان (آریانا) مد نظر بوده تدوین کیفیت رویداد های تاریخی در هر قسمت بحجم سراج التواریخ چنان می افزود که از حیث مصروفیت مؤلف و مصحح وعدم وسایل کافی طباعتی آنوقت مقتضی شرح و تفصیل بیشتری بوده و به زودترین فرصت نمی توانست تکمیل شود ولی اگر نیک دقت کنیم هر عصر سلطنت طبعاً به چند کتاب ضخیم محتاج است وعلی الرغم در کتابیکه از چند عصر بحث شده باشد صفحات سراج التواریخ در خور تقدیر ومؤلف آن سزای آفرین است چه تمام زوایای تاریک و داستانهای پر افتخار ادوار گذشته این « ۱ »