Page 235

سالانه دولتی را دارامیبودعنوان قافله باشی میداشت [۱] كه يك تن ازان قافله باشی هادرچهاردهی كابل قلعهٔ را تعمیر كرده است كه متصل مهتاب قلعه باسمش تا هنوز شهرت دارد . [۲] فصل (۲۰) نواختن نقاره بنام پادشاه در اعصار پیشین در اعصار پیشین قاعده بود كه در بلاد متصرفه پادشاه عصر در نقاره خانه ها هر صباح بنام پادشاه نقاره اطاعت نواخته میشد و بعداز نوبت نقاره پادشاه بنام نائب الحکومه وزعامدار بزرگ قریهٔ آن دیار مینواختند.وقتی که اهالی يك شهر بنای بغی وسرکشی میگذاشتند نقاره را ترك میگفتند و اين يك علامهٔ خودسری وعدم اطاعت بود که بمقابل پادشاه عصر از خود نشان میدادندورسم نواختن نقاره اين بود كه از پادشاه بیشتر وا ز نائب كمتر از ان و از صاحب منصبان كمتر از ان ها چنانچه درعصر حاضر عین همین نزاکت در سلام موزيك در قطعات لشکر اجرا میشود : مقصد اینكه درعهد سلاطین عظیم الشان سدوزائی در بلاد متصرفه هند و [۱] تقی خان نام اخته بیگی یکی از همین گونه معتمدین حکومت نادر شاه افشار وقافله باشی های او بود كه مالیات چندین سالهٔ کابل و پشاور را كه بالغ بر ٢٦ كرور روپیه میشد به معیت نواب ناصر خان نام حاکم آنوقته کابل بطرف مشهد نقل میدادند تا حین عبور از قندهار که متصادف ایام جلوس اعلیحضرت احمدشاه غازی بوده را علحضرت ممدوح ٢٦ كرور روپیه او را از عطایای حضرت یزدان دانسته امر ضبط و تحویل خزانهٔ شاهی اش فرمود [ صفحه ١٠ سراج التواريخ ] [۲] بعضی ها در افواه عام کلمهٔ قافله باشی را باسم تاجر نسبت میکنند مگر حقیقت چنان است که درمتن صفحه ذکر شد واین تعبیر غلط است زيرا كه لفظ باشی در آن اعصار از عناوین رسمیه بوده چنانچه اردوباشی توپچی باشی یوزباشی خواجه سرا باشی و غيره باین عنوان شباهت میرساند . (١٧٦)