Page image — the source of record
Machine transcription
- 145 -
مباشر میباشد . چه ، فاعل مباشر با فاعل متسبب در يك فعل
مجتمع باشند ؛ ضمان بر علیه مباشر است هر گاه در کاریکه فاعل
مباشر موجود نباشد ؛ ضمان بر علیه متسبب است . بشرط
آنکه کار متسبب بتجاوز صلاحیت و بطور تعدی واقع شده
باشد ضامن میشود والا نه . زیرا تسبب آنوقت موجب ضمان
میشود که بتعدی باشد .
مثال : یکی بی اذن سلطان ( حکومت ) در سرك عام چاهی
کند و حیوان شخصی بدرون آن چاه افتاده تلف شد ؛ درینجا
تعدی که ساختن چاه است بدون اذن سلطان موجود است .
پس ضمان راجع است بگردن شخصی که چاه کنده است . لیکن
اگر کسی در ملك خود چاهی کند و حیوان دیگری در میان
آن چاه افتاد . بسبب عدم تعدی صاحب این چاه را ضمان لازم
نمی باشد .
تفريع :
کسی سر حیوانی سوار بود و آن حیوان چیزی را بپای پیش و یا پس خود
پایمال و تلف کرد . خواه آن چیز در ملك خود آن سوار باشد ؛
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.