Page image — the source of record
Machine transcription
- ٩٦ -
قاعدۀ شصتم :
هر گاه عمل بمعنی حقیقی متعذر شود ؛ بطرف مجاز رفته میشود . مطابق ایضاحات قاعدۀ (٣٩) یکی از قرینه هائیکه از قصد معنی حقیقی منع میکند ؛ « تعذر » است . چون معنی حقیقی بدون مشقت و زحمت بدست نیاید ؛ آنوقت این کیفیت را « تعذر » گویند .
تفریع : شخصی بطور سوگند گفت که « از این درخت من نمیخورم » اگر این درخت عیناً خورده میشود مثل نی شکر آنوقت معنی حقیقی سخن ممکن و بخوردن نی شکر شخص مذکور حانث میگردد . و اگر این درخت عیناً ماکول نیست لیکن میوۀ قابل اکل دارد ؛ مقصد سوگند خورنده میوه است ؛ بخوردن میوه حانث میشود نه بخوردن ذات درخت . هر گاه درخت مثل سرو و بید نه میوه دار است ؛ و نه خودش قابل اکل است ؛ سوگند شخص مذکور ببدل وقیمت درخت مصروف میگردد .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.