Page 178

۱۷۳ شعر العجم حصه چهارم بوجود آمدند - از واقعات مذکوره ظاهر میگردد - که شاعری در ایران بصورت قدرتی نی بلکه بقسم اکتسابی پیدا شده است - و در عرب آغاز شاعری این طور شده که در هنگام محاربه وقتیکه دو حریف با هم نزدیک شده مقابله مینمودند اولاً بصورت فخریه طرفین حسب و نسب و امتیازات خاندانی خودها را بیان می نمودند - این فقرات ابتدائاً منشور می بود بعداً کسب موزونیت نموده صورت رجز را اختیار نموده - چنانچه اهل ادب میگویند - که در عرب از اقسام شاعری اولاً رجز آغاز شد - و متعاقباً قصیده پیدا گردید - ولی در میان آن مدح و ذم شخصی نمی بود - بلکه آن جذباتی را که در دل پیدا می شد ادا می نمودند - و در مجمع عمومی بمردم می شنوانیدند - و تا مدت مدیدی نوشتن و خواندن هیچ نبوده شعراء و رواة را تمام آن اشعار حفظاً بر زبان می بود - برخلاف آن در ایران در ابتداء شاعری بذریعه تعلیم و تعلم موجود گردیده است - یعنی آن اشخاصیکه ماهر زبان عربی می بودند - و شعر و شاعری اعراب در پیش نظرشان بود - آن ها نه تنها شاعری را برای ترقی زبان خویش بلکه زیاده تر برای مداحی و زر طلبی آغاز نهادند و از انها نتایج مفصله ذیل بوقوع پیوست *