Page 92

۸۷ نه چرخ اند لیکن همه چرخ گردش نه کوهند لیکن همه کوه پیکر چو اندر هوا کوه بر قوم موسی چو بر قوم عاد آیت باد صرصر چنان گردد از عرضشان دشت گو بموج اندر آید همی بحر اخضر بکف راد گیرند بر آب و آتش بدندان بدرند پولا دو مرمر زمین کوه باشد چو آیند بپیدا چو اندر گذشتند چاه مقر صنایع و بدایع این بدعت قبل از عنصری آغاز یافته بود لیکن بوجه ندرت خود اینقدر نمایان نبوده که خیال مردم را جلب نموده بتواند عنصری اکثر صنعتها (مثل لف و نشر ترصیع تقسیم سوال و جواب را) خیلی استعمال نموده چون بعضی صنائع را باسلوب خوبی آورده است بنابرین شعرای دیگر هم تقلیدش نمودند که از ان یک راه عام تیار شد چنانچه ترصیع (یعنی بودن همه الفاظ هر دو مصرع هموزن و با هم قافیه بدرجه تعمیم یافته بود که در تمام قصائد دور اخیر قدما (یعنی تا صدی هفتم) از صد هشتاد شعر دارای صنعت مذکور می باشند صنعت های لف و نشر و تقسیم سیاقة الاعداد هم رواج یافت لیکن نه اینقدر که با قصائد بالکل لازم گردد - عنصری باسلوبی که حصه اول شعر العجم (٦٠) رجوع شد