Page 42

۳۷ منصور ابن نوح وازان بعد عبدالملک و بعد از ان اسمعیل ابن عبدالملک پادشاه شد درین پادشاه حکومت این خاندان بتاریخ ۳۹۹ هجری ختم شد - شعرای سامانیه پیش از سلسله سامانیه دو خاندان ( طاهریه صفاریه ) گذشته اند چون خاندان طاهری عربی النسل بوده عروج شاعری فارسی در زمانش امکان نداشت، و نیز این طائفه نو دولت حیثیت یک باغی فتنه جو داشت . لیکن سامانیها یادگار نسل کیان بوده سلطنت ایشان یکصد و ۵ سال عمر یافت ، این خاندان نه صرف قدردان علم شوان بوده بلکه هر فردش صاحب کمال و سخن سنج گذشته است ، آن احساس داشته که قبل عجم از ادبیات و خصوصیات ملکی خود بالکل ناآشنا شده میروند حتی که قوتهای شاعرانه شان تمام تر بر خدمت یک زبان غیره (عربی واقعه هستند هزارها شعرا درین فطرت اسلام بسان طیبی را زبان جنت را که وطن اصلی و مولد حقیقی ولی هر انسانست» قرار داد نسبت انرا بیه اقوام مل ایام یکسان نموده است، و نیز بر اقایم نمودن یک برادر عام باسم سلام امر فرموده زبان این جماعت را عربی مقرر ساخته است که بدون وحدت لسانی وحدت حقه حقی (ملی و قومی) صورت نمی بندد، از همین جهت قرآن عظیم الشان را که خطاب عمومی بر آمر قوم ما دوست و یا قوم ان عرب حجم مخصوص نیست) بزبان عربی مبین نازل فرموده، و خطبه و تعلم و غیره را نیز در همین زبان مقرر نمود لسان عربي را لسان رسمی علمی ملی و دولتی عالم اسلام ساخته است. لهذا لسان عربی را یک زبان غیر و اجنبی فهمیدن سامانی ها دلالت میکند که جذبات تفریق انگیز ملیت و حسیات عربیت و عجمیت عقل و ادراک شان را از معانی حقیقت آگاهی عاری کرده بود - امروز هم بعضی طبایع مسحور فلسفه اروپا که بنیاد بر جذبات ملیه منافع شخصیه دارد در عالم اسلام بر ضد لسان عربی جهاد دارند وبچون این لسان (زبان ملی و قومی وعلمی و رسمی) مسلمانان کل جهان است پس دمیل بین مسائی کورانه شان تیشه تیز است بر پایه همیت و جلت و قوت خویش این نادانی ست ، این تقلید شیاطین است، این خود کشی است ، امروز هر مسلمان دنیا فریضه اهم است که این رشته حیات قومی خویش را از پیشتر هم مضبوط تر بگیرند چنانکه که اعلیحضرت غازی با تاسیس جامعه عربیه با این حقیقت آگاهی خویش را مبرهن فرموده اند - اللهم وفقه لما تحب ترضی آمین ! (انصاری)