Page 318

۳۱۴ لا علمی نیست بلکه بترغیب طلب علم را نیز مینماید . گر از پی شهوت هوا خواهی رفت از من خبرت که بینو خواهی رفت بنگر چه کسی ؟ از کجا آمدهٔ میدانکه چه میکنی ؟ بکجا خواهی رفت خیام میگوید که تحقق کنید ! تا که شما کیستید؟ از کجا آمده اید؟ چه میکنید؟ و بکجا میروید » فکر کنید ! که غیر ازین کدام مسائل فلسفه بالاتر میباشند؟ یک این نکته هم قابل دقت وغور است که مسائل مختلفه در بین فرقه های مسلمانان بقرار ذیل است خدا فاعل بالایجاد است یا بالا راده ؟ صفات خدا وندی عین ذاتش هستند یا غیر؟ قدیم هستند یا حارث ؟ کلام خدا نفسی است یا لفظی؟ لا علمی معرض لعدم حصول شمع راه و موجب ترغیب شده نمیتواند . بلکه برای عارفین و فلاسفه های بزرگ در انجام تحقیقات یک حیرت پیدا میشود و آنرا در اصطلا حشان لا علمی میگویند این حیرت در حقیقت معلم اعلی و فضیلت کبری است و از عظمت و نامحدود بودن علم پیدا میشود یک طالب علم در راه کسب علوم قدم می نهد و برا بر علم و اکتشافاتش ترقی کرده میروند تا اینکر سرحد فکرش ختم شده او را از پرواز باز میداد گرچه تا این درجه یک طالب صادق را علوم و معارف بی شمار حاصل شده لیکن چونکه نظرش بلند گشته اطالب رفعت مزید است بناءً علیه علوم حاصل شده در نظرش هیچ می آیند و علوم که بلندتر از حوصله اش است با د حاصل نمیگردند در اینجا متحیر استاده شده محسوس میکند که « دستم از علوم و معارف بالکل تهی است » حالانکه در مقام نادانی انش از علمی است که از سرحد فکرش بلند و فوق الادراک است نه از علومیکه در سرحد فکرش داخل بوده پیشتر حل شده اند . بلی ! این حق است که ادراک انسانی از اوصاف بالا نمیرود و حقایق اشیا و استنائی ندارد فقط (مترجم)