Page 314

۳۰۹ است ازین جهت اجسام خورد را جذب میکند. لیکن ازین اصل مسئله تا چه حد حل شد؟ صرف اینقدر فهمیدیم که علت افتادن اشیاء از بالا (مرکزیت زمین نیست بلکه) تجاذب اجسام است. لیکن این سوال الان هم کما کان لاینحل است که: علت تجاذب اجسام چیست؟ یعنی در اجسام تجاذب چراست؟ الحاصل هر وقت سخنان ابتداء حل میشوند لیکن چون ازین حد قدم بالا نبردیم پای مادر گل لاعلمی بند می ماند. اگر یک راز منحل میشود متصل آن راز دیگر سر میکشد. و اگر یک گره واز میشود دیگر عقده لا ینحل پیدا میگردد. فلسفی در حقیقت نتوانست گشود کشت زار دیگر آن زار که افتاد میکرد همین است مذهب جمله حکمای باریک بین همین است که ما هیچ نمیدانیم » سقراط چون تمام عمر خود را در تحقیقات صرف نمود همین اقرار کرد که (معلوم شد این کلیه قابل قبول نیست. ورنه جسم کلان مثلاً کوه خاک ذاتی افتاده گردش خود را و جسم انسان اشیای خورد نزدیک خود جذب میکرد اگر بهانه کرده شود که چون کشش زمین به نسبت کلانی اش قوی بوده جذبهای اشیا خود را مغلوب بی اثر ساخته است از جهت جذب انها کار کرده نمیتواند . این سخن بظاهر معقول است. ولی ازین لازم می آید که به پیش جذب یک جسم بس کلانی مثلاً زمین جذب اجسامی برش خورد مثل انسان و سبدوت هم مغلوب شده بی کار و بی اثر میشد حالانکه مشاهده ماباً امروز با دراک این حالت را که همه اشیاء اجزای دبیر قرابطی خود را جدا جدا کرده مجموعه بود شده اندی موافق نگشته است. والغیب عند الله (منصور عالم انصار)