{"book":"adl0941","page":314,"text":"۳۰۹\nاست ازین جهت اجسام خورد را جذب میکند. لیکن ازین\nاصل مسئله تا چه حد حل شد؟ صرف اینقدر فهمیدیم که علت\nافتادن اشیاء از بالا (مرکزیت زمین نیست بلکه) تجاذب\nاجسام است. لیکن این سوال الان هم کما کان لاینحل است که:\nعلت تجاذب اجسام چیست؟ یعنی در اجسام تجاذب چراست؟\nالحاصل هر وقت سخنان ابتداء حل میشوند لیکن چون\nازین حد قدم بالا نبردیم پای مادر گل لاعلمی بند می ماند. اگر یک\nراز منحل میشود متصل آن راز دیگر سر میکشد. و اگر یک گره واز میشود\nدیگر عقده لا ینحل پیدا میگردد.\nفلسفی در حقیقت نتوانست گشود کشت زار دیگر آن زار که افتاد میکرد\nهمین است مذهب جمله حکمای باریک بین همین است که ما هیچ نمیدانیم »\nسقراط چون تمام عمر خود را در تحقیقات صرف نمود همین اقرار کرد که (معلوم شد\nاین کلیه قابل قبول نیست. ورنه جسم کلان مثلاً کوه خاک ذاتی افتاده گردش خود را و جسم انسان اشیای خورد\nنزدیک خود جذب میکرد اگر بهانه کرده شود که چون کشش زمین به نسبت کلانی اش قوی بوده جذبهای اشیا خود را\nمغلوب بی اثر ساخته است از جهت جذب انها کار کرده نمیتواند . این سخن بظاهر معقول است. ولی ازین لازم\nمی آید که به پیش جذب یک جسم بس کلانی مثلاً زمین جذب اجسامی برش خورد مثل انسان و سبدوت هم مغلوب شده\nبی کار و بی اثر میشد حالانکه مشاهده ماباً امروز با دراک این حالت را که همه اشیاء اجزای دبیر قرابطی خود را\nجدا جدا کرده مجموعه بود شده اندی موافق نگشته است. والغیب عند الله (منصور عالم انصار)","chars":1254,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0941/00314.jpg","first_page":1,"last_page":457,"title":"Shiʻr al-ʻajam az as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-i Manṣūr Anṣārī شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0941/314","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0941/canvas/314","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0941/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0941_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}