Page 287

۲۸۴ را طلبید ، وزیر از دانه حالت مریض جویان شد خیام گفت که آثار خوبی ندارد کسی این خبر را به سنجر رسانید او خیلی ذیق شد و ملال او تا آخر دوام ورزید - ملک شاه سلجوقی در ۴۶۷ هجری اراده نمود که یک رصدخانه عظیم الشان تعمیر کنند - برای آن علمای بزرگ فن هیئت و نجوم را خواست که در میان ایشان ابو المظفر اسفرارے ، میمون ابن نجیب واسطی خیام نامدار نیز بوده اند . ابن اثیر نوشته که برین رصدخانه پل بی شمار بصرف رسیده و زیجی که بواسطه این رصدخانه ترتیب دادند او را خاص خیام تیار نموده است . چنانچه در کشف الظنون در ذیل تذکره زیج ملک شاہی نیز این تصریح موجود است . خیام اکثر درس فلسفه یونانی را میداد و خیالات هم بهمان رنگ میداشت . چون خیالاتش عام شدند در مردم هیجان زیاد پیدا شد اراده کشتن او را نمودند که بیدین است . مجبورا بحج رفت که حریم جای امن است چون از حج فارغ یافته به بغداد رسید مردم اسم او را شید ۱ه تاریخ الحکماء جمال الدین قفطی -