Page image — the source of record
Machine transcription
۹۱
و تحصات مخصوص خود از حاصل کردن اشیای خارجی خوب قابل میباشند، مثلاً
(۱) چشم که بران اثر لرزش ایتر میشود۔ (Æther)
(۲) گوش که بران اثر لرزش ہوا میشود۔
(۳) جلد که از مس کردن اجسام مؤثر میشود۔
از تحقیقات حال ثابت است که اصلاً تعداد حواس از ده هم زیاده است
ولی پنج یا شش از انها را نهایت ضروری خیال کرده اند، اگرچه تا حال
ما عموماً میگفتیم که حواس پنج است یعنے باصره (Seeing) سامعه (Hearing)
لامسه (Touching) ذائقه (Tasting) شامہ (Smelling) و اینها را حواس خمسه هم میگویند
ازینها سه اول برائے تحصیل علم نہایت ضروری کو بدین باعث اینها را حواس عقلیہ
(Intellectual Senses) میگویند، ذائقه و لامسه برائے ضرورتها
و راحتهای جسمانی بسیار کار آمد میباشند، ولے علمیکہ بذریعہ اینها حاصل میشود
چندان زیاد و ضروری نیست، علاوه برین پنج حواس بزرگ یک حس ششم هم
نہایت ضروریست که آنرا حس عصبی (Muscular Sense) میگویند
این حس را به توجه در حواس عقلیہ شمار میکنند که بذریعه این خیلی حواص طبعی اشیا
خارجی بخوبی و درستی معلوم میشوند.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.