Page 195

۱۸۸ بر اصول مشابهت یا تضاد آن از مجموعی که پیدا میشود از ان طبیعت او محظوظ میشود، همینطور لهجه‌های مختلف، آواز سرهای مختلف سرود را فهمید از آنها حظ میبردارد، عشق باختن بحسن، خاصه طبع انسانیست، هر قدر که همراه تربیت عقلی تاثرات مذاقی ترقی مییابند همانقدر در خوشیهای انسان پاکیزگی و نفاست می آید، وقتیکه مذاق درجه اعلی ترقی میکند در انوقت انسان در هر شی حسن صانع قدرت را معلوم میکند- شاعر شکسپیر در یک نظم خود میگوید که اعلی مذاق شاعر و طبیعت نفیس پاکیزه او، و روح بلند پروازش از حسن مصنوعات صانع قدرت حظ میبردارد- شجرهای جنگل با او همکلام میشوند، سنگها با و وعظ میکنند، چشمه‌های روان برای مطالعه دفترهای دانائی قادر مطلق هستند، و هیچ چیز را خالی از حسن نمی بینید. سوم – تاثرات اخلاقی- در ابتدا بچه در میان کارهای خوب و بد تمیز کرده نمیتواند، و در تحت حکم والدین واطاعت آنها مانده اخلاق خوب یاد میگیرد، چونکه در طبیعت او ماده تقلید و تربیت پذیری زیاد میباشد- ند از ان کارهما که والدین او ناخوش میشوند آنها را بد میفهمد و از آنها پرهیز مینماید و از ان کار ها که والدین خوش میشوند او هم آنها را خوب خیال بدان آغاز مینماید.