Page 152

١٤٥ وجود باری - وحدت وجود - جبر و اختیار - حقیقت روح وغیره پس لازم ست که درین مسائل فلسفه اثر کند، غرض که در عصر مذکور شاعری صوفیانه با فلسفه چنان ممزوج شد که امروز علم کلام را با طبعیات و فلکیات مملو می بینیم - این سباب هستند که شاعری صوفیانه وسیع تر - دقیق تر - و عمیق تر گشت شعرای نامدار این عهد عراقی - سعدی - مولنای روم هستند ما در سوانح مولینا روم کتاب مستقل نوشته بر شاعری شان تبصره مفصل کرده ایم - عراقی شاگرد بهاؤالدین زکریا ملتانی ست در ۶۸۸ هـ بمقام دمشق کوس رحلت زد - دیوان شان بطبع رسیده و یک مثنوی هم باسم ده فصل دارد ما بمطالعه اش بهره اندوز نشده ایم لیکن ریاض العارفین از ان بعضی اشعار نقل کرده، طرز ادائیش این است از جمالت نمی شکیبید دل می پرد عقل و می فریبد دل عاشقان تو پاکباز انند صید عشق تو شاه بازنند